Sümela Manastırı
Altındere Vadisi'nde dik bir kayalığa oyulmuş, Bizans dönemine ait etkileyici manastır.
Kısa Tarihçe
Trabzon, antik dönemde Trapezus adıyla anılan, Milet kökenli bir koloni kenti olarak kurulmuştur. Roma ve Bizans dönemlerinin ardından, 1204'te İstanbul'un Dördüncü Haçlı Seferi'yle düşmesinin ardından Komnenos hanedanı tarafından kurulan Trabzon Rum İmparatorluğu'na başkentlik yapmış; bu devlet, 1461'de Fatih Sultan Mehmet tarafından fethedilene kadar Bizans'ın son kalıntılarından biri olarak varlığını sürdürmüştür. Osmanlı döneminde önemli bir liman ve ticaret kenti olan Trabzon, 1868'de il statüsü kazanmıştır. 20. yüzyıl başındaki nüfus mübadelesiyle önemli bir Rum nüfus hareketi yaşayan şehir, günümüzde Trabzonspor'un başarılarıyla ve son yıllarda hızla büyüyen turizmiyle Doğu Karadeniz'in en tanınmış ili olmuştur.
Coğrafi Özellikler
Yüzölçümü 4.628 km²
Rakım ≈ 30 m (kıyı şeridi, iç kesimlerde hızla yükselir)
İklim Karadeniz iklimi — dört mevsim yağışlı, yazlar ılık-nemli, kışlar ılık ve yağışlı geçer; yüksek kesimlerde (Çaykara, Maçka) daha soğuk bir dağ iklimi görülür.
Yıllık Yağış ≈ 830 mm
Topografya
- Dar kıyı şeridi (114 km)
- Hemen ardından dik yükselen Doğu Karadeniz Dağları
- Altındere Vadisi
Nehirler
- Değirmendere
- Yağlıdere
- Karadere
Göller ve Barajlar
- Uzungöl
- Sera Gölü
- Altındere Vadisi su kaynakları
Nüfus
Toplam 823.323 (TÜİK 2025)
Yoğunluk 178 kişi/km²
Plaka 61
Alan Kodu 0462
İlçe Sayısı 18
Merkez İlçeler Ortahisar
Demografik Yapı
Yaş Grupları
%16
0-14 yaş
%63
15-64 yaş
%21
65 yaş ve üzeri
Eğitim Durumu
%19
Yükseköğretim
%27
Lise
%47
İlk ve Ortaöğretim
%7
Diğer
Önemli Yerler
Trabzon Ayasofyası
Bizans dönemi fresklerini barındıran, müzeye dönüştürülmüş tarihi kilise-cami.
Trabzon Kalesi
Trabzon Rum İmparatorluğu döneminden kalma tarihi kale surları.
Atatürk Köşkü
Zengin bir Rum işadamı için inşa edilen, Atatürk'ün ziyaretlerinde kullandığı tarihi köşk.
Uzungöl
Dağlarla çevrili, huzurlu manzarasıyla ünlü, Türkiye'nin en çok ziyaret edilen göllerinden biri.
Ekonomik Faaliyetler
Turizm
Sümela Manastırı, Uzungöl ve Trabzon Ayasofyası gibi tarihi-doğal alanlarla Türkiye'nin en hızlı büyüyen turizm illerinden biridir.
Liman ve Ticaret
Trabzon Limanı, Kafkasya ve İran transit ticaretinin başlangıç noktalarından biri olarak bölgesel ticarette önemli bir rol oynar.
Tarım
Fındık ve çay üretimi, kıyı şeridi boyunca tarımsal ekonominin önemli bir parçasıdır.
İl Demografik Göstergeleri (TÜİK İl Bilgi Kartı)
Genel Görünüm
Trabzon'un ortanca yaşı 39,2; nüfus yoğunluğu km² başına 176,4 kişi. Nüfus artış hızı binde +1,3 ile hafif büyüyor. Nüfus yoğunluğu km² başına 176,4 kişidir. İlde 11.820 yabancı uyruklu (nüfusun %1.44'si) ve 20.893 yurtdışı doğumlu kişi yaşamaktadır.
Göç Dengesi
Trabzon, diğer illerden 28.168 kişi alırken 30.339 kişi vermiş. Uluslararası göçte 2.716 kişi alırken 3.542 kişi vermiş. il, iç göçte net -2.171 kişilik ve uluslararası göçte de -826 kişilik kayıp verse de, +1.650 kişilik doğal nüfus artışı bu kayıpları aşarak toplam nüfus artışını pozitif tutuyor.
Hanehalkı ve Eğitim
Trabzon'un 281.008 hanehalkı bulunuyor, ortalama hanehalkı büyüklüğü 2,8 kişi. Hanelerin 68.296 tanesi tek kişilik. Yükseköğrenimli nüfus (lisans + yüksek lisans/doktora) toplamda 154.187 kişi ile toplam nüfusun %18.7'ini oluşturur. 21.800 kişi okuma-yazma bilmemektedir.
Hayati İstatistikler
Trabzon'un toplam doğurganlık hızı 1,3'dir. Evlenme sayısı 4.674 iken boşanma sayısı 1.116'dir — her 100 evliliğe karşılık yaklaşık 24 boşanma. İlk evlenme yaşı erkeklerde 29,6, kadınlarda 27,3'dir.
İsim İstatistikleri
Trabzon'da bebeklere en çok verilen isimler Alparslan (erkek) ve Alya (kız) iken; ildeki tüm nüfus içinde en yaygın isimler Mustafa ve Fatma'dir.
Kaynak: TÜİK, İl Bilgi Kartı (2025) — Demografik Göstergeler.
Bu rehber, gazeteler.info.tr ekibi tarafından hazırlanmıştır.