Niğde Kalesi
Şehre hakim tepede, Selçuklu-Osmanlı dönemine uzanan tarihi kale.
Kısa Tarihçe
Niğde ve çevresi, Aşıklı Höyük'te Neolitik döneme (MÖ 8. binyıl) uzanan izleriyle Anadolu'nun en eski yerleşim bölgelerinden biridir. Hitit, Frig, Pers, Roma ve Bizans dönemlerinin ardından Selçuklu topraklarına katılan şehir, Alaeddin Camii ve Niğde Kalesi gibi Selçuklu dönemi eserleriyle zenginleşmiştir. Eski Gümüşler Manastırı'ndaki iyi korunmuş Bizans dönemi freskleri, bölgenin erken Hristiyanlık dönemi mirasını günümüze taşımaktadır. Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde tarım ve hayvancılığa dayalı ekonomisini sürdüren Niğde, yakın tarihte de demokrasi mücadelesiyle anılan Ömer Halisdemir'in memleketi olarak öne çıkmıştır.
Coğrafi Özellikler
Yüzölçümü 7.400 km²
Rakım ≈ 1.229 m (şehir merkezi)
İklim Karasal İç Anadolu iklimi — kışlar soğuk ve karlı, yazlar sıcak ve kurak geçer; Aladağlar'ın yüksek kesimlerinde daha sert bir dağ iklimi hakimdir.
Yıllık Yağış ≈ 400 mm
Topografya
- Aladağlar (Toros Dağları'nın uzantısı, Demirkazık Tepesi 3.756 m)
- Misli Ovası (kuzeydoğu)
- Bor Ovası (güneybatı)
Nehirler
- Karasu Deresi
- Uluırmak
- Ecemiş Suyu
Göller ve Barajlar
- Niğde çevresindeki sulama göletleri
- Bor Ovası sulama kanalları
Nüfus
Toplam 374.492 (TÜİK 2025)
Yoğunluk 51 kişi/km²
Plaka 51
Alan Kodu 0388
İlçe Sayısı 6
Merkez İlçeler Merkez
Demografik Yapı
Yaş Grupları
%21
0-14 yaş
%63
15-64 yaş
%16
65 yaş ve üzeri
Eğitim Durumu
%16
Yükseköğretim
%24
Lise
%52
İlk ve Ortaöğretim
%8
Diğer
Önemli Yerler
Alaeddin Camii
Selçuklu dönemi mimarisinin önemli örneklerinden.
Eski Gümüşler Manastırı
İyi korunmuş Bizans dönemi freskleriyle ünlü, kayaya oyulmuş manastır.
Aşıklı Höyük
Anadolu'nun en eski yerleşim yerlerinden biri, Neolitik dönem köy yerleşimi.
Aladağlar Milli Parkı
Demirkazık Tepesi başta olmak üzere Toros Dağları'nın en yüksek zirvelerini barındıran dağcılık cenneti.
Ekonomik Faaliyetler
Tarım (Patates ve Elma)
Patates ve elma üretiminde Türkiye'nin önemli illerinden biri; Bor Ovası tarımsal üretimin merkezidir.
Dağcılık ve Doğa Turizmi
Aladağlar'ın dağcılık ve trekking imkanlarıyla Türkiye'nin doğa sporları merkezlerinden biridir.
Sanayi
Gıda işleme ve çimento sanayisiyle bölgenin sanayi kapasitesine katkı sağlar.
İl Demografik Göstergeleri (TÜİK İl Bilgi Kartı)
Genel Görünüm
Niğde'nin ortanca yaşı 34,5; nüfus artış hızı binde +4,8 ile büyüyor. Nüfus yoğunluğu km² başına 52,3 kişidir. İlde 3.813 yabancı uyruklu (nüfusun %1.02'si) ve 4.986 yurtdışı doğumlu kişi yaşamaktadır.
Göç Dengesi
Niğde, diğer illerden 15.801 kişi alırken 15.661 kişi vermiş. Uluslararası göçte 687 kişi alırken 1.356 kişi vermiş. il, iç göçte neredeyse dengede (+140 kişilik küçük fazla), uluslararası göçte ise -669 kişilik bir açık veriyor. Büyümenin ana kaynağı +1.717 kişilik doğal nüfus artışı.
Hanehalkı ve Eğitim
Niğde'nin 119.423 hanehalkı bulunuyor, ortalama hanehalkı büyüklüğü 3,0 kişi. Hanelerin 26.343 tanesi tek kişilik. Yükseköğrenimli nüfus (lisans + yüksek lisans/doktora) toplamda 49.567 kişi ile toplam nüfusun %13.2'ini oluşturur. 8.403 kişi okuma-yazma bilmemektedir.
Hayati İstatistikler
Niğde'nin toplam doğurganlık hızı 1,5'dir. Evlenme sayısı 2.494 iken boşanma sayısı 904'dir — her 100 evliliğe karşılık yaklaşık 36 boşanma. İlk evlenme yaşı erkeklerde 26,8, kadınlarda 24,3'dir.
İsim İstatistikleri
Niğde'de bebeklere en çok verilen isimler Göktuğ (erkek) ve Gökçe (kız) iken; ildeki tüm nüfus içinde en yaygın isimler Mustafa ve Fatma'dir.
Kaynak: TÜİK, İl Bilgi Kartı (2025) — Demografik Göstergeler.
Bu rehber, gazeteler.info.tr ekibi tarafından hazırlanmıştır.