Kahramanmaraş Kalesi
Ahır Dağı eteklerinde yükselen, Bizans-Dulkadiroğlu dönemine uzanan tarihi kale.
Kısa Tarihçe
Kahramanmaraş ve çevresi, Hitit, Asur, Roma, Bizans ve Selçuklu dönemlerinin ardından 15. yüzyılda Dulkadiroğulları Beyliği'ne başkentlik yapmış, 1522'de Osmanlı topraklarına katılmıştır. Kurtuluş Savaşı sırasında, düzenli ordu desteği olmadan yerel halkın Fransız işgal kuvvetlerine karşı verdiği direniş (1920), şehre önce 'Gazi', ardından 1973'te 'Kahraman' unvanının eklenmesini sağlamış, böylece Maraş, Kahramanmaraş adını almıştır. Cumhuriyet döneminde tekstil sanayisi ve Afşin-Elbistan kömür havzasıyla bölgenin önemli bir sanayi ve enerji merkezi hâline gelen şehir, 6 Şubat 2023'te merkez üssü Pazarcık ve Elbistan olan iki büyük depremden ağır şekilde etkilenmiş, o tarihten bu yana yeniden inşa çalışmaları sürdürülmektedir.
Coğrafi Özellikler
Yüzölçümü 14.520 km²
Rakım ≈ 568 m (şehir merkezi, Ahır Dağı eteklerinde)
İklim Üç farklı iklim kuşağının kesişim noktası — Akdeniz, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu iklimlerinin geçiş özelliklerini taşır; yazlar sıcak, kışlar ilçeye göre değişken sertlikte geçer.
Yıllık Yağış ≈ 700 mm
Topografya
- Ahır Dağı (şehir merkezinin kurulu olduğu dağ eteği)
- Elbistan Ovası
- Göksun ve Andırın'ın dağlık-yayla kesimleri
Nehirler
- Ceyhan Nehri
- Aksu Çayı
- Sır Çayı
Göller ve Barajlar
- Sır Barajı
- Menzelet Barajı
- Kılavuzlu Barajı
Nüfus
Toplam 1.146.278 (TÜİK 2025)
Yoğunluk 79 kişi/km²
Plaka 46
Alan Kodu 0344
İlçe Sayısı 11
Merkez İlçeler Onikişubat, Dulkadiroğlu
Demografik Yapı
Yaş Grupları
%24
0-14 yaş
%65
15-64 yaş
%11
65 yaş ve üzeri
Eğitim Durumu
%16
Yükseköğretim
%24
Lise
%52
İlk ve Ortaöğretim
%8
Diğer
Önemli Yerler
Ulu Camii
Dulkadiroğulları dönemi mimarisinin önemli örneklerinden biri.
Taş Medrese
Dulkadiroğulları dönemi eğitim yapısı; bugün kültürel bir mekân olarak kullanılıyor.
Kurtuluş Savaşı Müzesi
Fransız işgaline karşı verilen direnişin ve şehrin kurtuluşunun anlatıldığı müze.
Afşin-Elbistan Termik Santralleri
Türkiye'nin elektrik üretiminde önemli pay sahibi büyük enerji tesisleri.
Ahır Dağı
Maraş dondurmasının sahlebini üreten yabani orkidelerin yetiştiği, şehre hakim dağ.
Ekonomik Faaliyetler
Tekstil ve İplik Sanayi
Türkiye ve Ortadoğu'nun önde gelen tekstil ve iplik üretim merkezlerinden biri; çok sayıda organize sanayi bölgesine sahiptir.
Enerji Üretimi
Afşin-Elbistan A, B ve C termik santralleri, Türkiye'nin elektrik ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılar.
Gıda ve Tarım Ürünleri
Dünyaca ünlü Maraş dondurması, kırmızı biber ve tarhanasıyla coğrafi işaretli ürün üretiminde öne çıkar.
İl Demografik Göstergeleri (TÜİK İl Bilgi Kartı)
Genel Görünüm
Kahramanmaraş'ın ortanca yaşı 31,9 ile genç bir nüfus yapısına sahip; nüfus artış hızı binde +10,7 ile güçlü bir büyüme gösteriyor. Nüfus yoğunluğu km² başına 80,5 kişidir. İlde 4.021 yabancı uyruklu (nüfusun %0.35'si) ve 13.788 yurtdışı doğumlu kişi yaşamaktadır.
Göç Dengesi
Kahramanmaraş, diğer illerden 29.319 kişi alırken 34.501 kişi vermiş. Uluslararası göçte 2.242 kişi alırken 2.979 kişi vermiş. il, iç göçte net -5.182 kişilik kayıp vermesine rağmen (2023 depremlerinin etkisiyle örtüşen bir dışa göç eğilimi), +8.896 kişilik güçlü doğal nüfus artışı (14.150 doğum - 5.254 ölüm) bu kaybı fazlasıyla telafi ediyor — büyüme göçten değil doğum oranından geliyor.
Hanehalkı ve Eğitim
Kahramanmaraş'ın 333.855 hanehalkı bulunuyor, ortalama hanehalkı büyüklüğü 3,4 kişi. Hanelerin 57.175 tanesi tek kişilik. Yükseköğrenimli nüfus (lisans + yüksek lisans/doktora) toplamda 146.214 kişi ile toplam nüfusun %12.8'ini oluşturur. 38.276 kişi okuma-yazma bilmemektedir.
Hayati İstatistikler
Kahramanmaraş'ın toplam doğurganlık hızı 1,8'dir. Evlenme sayısı 8.353 iken boşanma sayısı 2.426'dir — her 100 evliliğe karşılık yaklaşık 29 boşanma. İlk evlenme yaşı erkeklerde 27,3, kadınlarda 24,4'dir.
İsim İstatistikleri
Kahramanmaraş'ta bebeklere en çok verilen isimler Alparslan (erkek) ve Gökçe (kız) iken; ildeki tüm nüfus içinde en yaygın isimler Mehmet ve Fatma'dir.
Kaynak: TÜİK, İl Bilgi Kartı (2025) — Demografik Göstergeler.
Bu rehber, gazeteler.info.tr ekibi tarafından hazırlanmıştır.