gazeteler.info.tr
Hatay Rehberi

Hatay Hakkında Genel Bilgiler

Koordinatlar Enlem: 36.2° K  ·  Boylam: 36.16° D İl merkezinin yaklaşık konumu (~1 km). Haritada gör

Hatay, Akdeniz'in doğu ucunda, Türkiye'yi Orta Doğu'ya bağlayan, binlerce yıllık çok dinli ve çok kültürlü mirasıyla eşsiz bir ildir. Roma döneminde imparatorluğun üçüncü büyük kenti olan Antiocheia'nın (bugünkü Antakya) üzerine kurulu şehir; Hristiyanlığın ilk kiliselerinden Saint Pierre'i, dünyanın en zengin mozaik koleksiyonlarından birini ve Müslüman, Hristiyan, Yahudi, Alevi ve Arap-Türk-Ermeni kültürlerinin yüzyıllardır bir arada yaşadığı bir dokuyu barındırır. 2017'de UNESCO Gastronomi Şehri ilan edilen Hatay mutfağı, künefe ve kebap çeşitleriyle dünyaca tanınır. 6 Şubat 2023 depremlerinde ağır hasar gören il, yeniden inşa ve toparlanma sürecini sürdürmektedir.

5.524 km²Yüzölçümü
1.577.531 (TÜİK 2025)Nüfus
5Önemli Yer
3Sektör

Kısa Tarihçe

Antakya, MÖ 300 yılında I. Seleukos Nikator tarafından Antiocheia adıyla kuruldu ve kısa sürede Roma İmparatorluğu'nun Roma ve İskenderiye'den sonra üçüncü büyük kenti hâline geldi. Hristiyanlığın ilk yayıldığı merkezlerden biri oldu; 'Hristiyan' adının ilk kez burada kullanıldığına inanılır. Bizans, Arap, Selçuklu, Haçlı (Antakya Prinkepsliği), Memluk ve Osmanlı dönemlerinden geçen şehir, I. Dünya Savaşı sonrası Fransız mandası altındaki Suriye'ye bağlandı. 1938'de bağımsız Hatay Devleti kuruldu ve 1939'da TBMM kararıyla Türkiye'ye katıldı. 6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş merkezli depremlerde il, Türkiye'nin en ağır hasar gören bölgelerinden biri oldu; bugün yeniden yapılanma süreci devam etmektedir.

Coğrafi Özellikler

Yüzölçümü 5.524 km²

Rakım ≈ 85 m (Antakya merkez) — Amanos Dağları'nda 2.000 m'yi aşan zirvelere uzanır

İklim Akdeniz iklimi — yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılıman ve yağışlı geçer; kıyı kesimi ile Amanos Dağları'nın iç kesimleri arasında belirgin iklim farkları görülür.

Yıllık Yağış ≈ 1.100 mm

Topografya

  • Amik Ovası (geniş ve verimli tarım ovası)
  • Amanos (Nur) Dağları ve Akdeniz kıyı şeridi
  • Asi Nehri vadisi ve Samandağ kıyı ovası

Nehirler

  • Asi Nehri (Orontes, ilin ana akarsuyu)
  • Karasu ve Afrin dereleri (Amik Ovası'na akar)
  • Deli Çay (Amanos eteklerinden inen dere)

Göller ve Barajlar

  • Tahtaköprü Barajı
  • Yarseli Barajı ve Gölet
  • Amik Ovası sulama gölet ve barajları

Nüfus

Toplam 1.577.531 (TÜİK 2025)

Yoğunluk 286 kişi/km²

Plaka 31

Alan Kodu 0326

İlçe Sayısı 15

Merkez İlçeler Antakya, Defne

Demografik Yapı

Yaş Grupları
%24
0-14 yaş
%67
15-64 yaş
%9
65 yaş ve üzeri
Eğitim Durumu
%17
Yükseköğretim
%27
Lise
%47
İlk ve Ortaöğretim
%9
Diğer

Önemli Yerler

Saint Pierre Kilisesi (Sen Pier)

Bir kayaya oyulmuş, Hristiyanlığın ilk yayıldığı dönemlere tarihlenen, dünyanın en eski kiliselerinden biri olarak kabul edilen tarihî mekân.

Dönem 1. yüzyıl

Konum Antakya

Habib-i Neccar Camii

Anadolu'nun ilk camilerinden biri olduğu kabul edilen, hem İslam hem Hristiyan inancında kutsal sayılan tarihî yapı.

Dönem 7. yüzyıl

Konum Antakya

Hatay Arkeoloji Müzesi (Mozaik Müzesi)

Dünyanın en zengin Roma dönemi mozaik koleksiyonlarından birine ev sahipliği yapan, deprem sonrası onarımı süren önemli müze.

Dönem Roma

Konum Antakya

Antik Antiocheia Kenti ve Habib Neccar Dağı

Roma döneminde imparatorluğun üçüncü büyük kenti olan Antiocheia'nın izlerini taşıyan, şehre hâkim tarihî tepe.

Dönem Hellenistik–Roma

Konum Antakya

Vakıflı Köyü

Türkiye'nin tek Ermeni köyü; organik tarımı ve geleneksel mimarisiyle bilinen, Musa Dağı eteklerindeki özgün yerleşim.

Dönem Osmanlı dönemi yerleşimi

Konum Samandağ

Ekonomik Faaliyetler

Tarım

Amik Ovası'nın verimli toprakları, zeytin, narenciye ve sebze üretimiyle Hatay'ı Türkiye'nin önemli tarım merkezlerinden biri yapar.

Alt Sektörler Zeytin ve zeytinyağı üretimi, Narenciye ve sebze tarımı, Tahıl ve baklagil üretimi

Sanayi ve Lojistik

İskenderun limanı ve demir-çelik sanayisi (İsdemir), ili Türkiye'nin önemli sanayi ve dış ticaret merkezlerinden biri yapar.

Alt Sektörler Demir-çelik sanayi, Liman ve deniz taşımacılığı, Gıda ve tekstil sanayi

Gastronomi Turizmi

2017'de UNESCO Gastronomi Şehri ilan edilen Antakya, zengin mutfağıyla Türkiye'nin önemli gastronomi turizmi merkezlerinden biridir.

Alt Sektörler Yöresel restoran ve kebap kültürü, Künefe ve tatlı üretimi, Zeytinyağı ve baharat ticareti

İl Demografik Göstergeleri (TÜİK İl Bilgi Kartı)

Genel Görünüm

Hatay'ın ortanca yaşı 32,2; nüfus yoğunluğu km² başına 283,5 kişi ile incelenen iller arasında en yüksek değerlerden birine ulaşıyor. Nüfus artış hızı binde +9,8. Nüfus yoğunluğu km² başına 283,5 kişidir. İlde 5.127 yabancı uyruklu (nüfusun %0.33'si) ve 54.319 yurtdışı doğumlu kişi yaşamaktadır.

Göç Dengesi

Hatay, diğer illerden 39.530 kişi alırken 47.597 kişi vermiş. Uluslararası göçte 5.498 kişi alırken 4.116 kişi vermiş. il, iç göçte net -8.067 kişilik kayıp veriyor — bu, 2023 depremlerinin ardından yaşanan göçün istatistiklere yansıması olarak okunabilir. Buna karşın uluslararası göçte net +1.382 kişilik kazanç var ve doğal nüfus artışı +11.697 kişi ile (19.827 doğum - 8.130 ölüm) iç göç kaybını fazlasıyla telafi ediyor.

Hanehalkı ve Eğitim

Hatay'ın 464.572 hanehalkı bulunuyor, ortalama hanehalkı büyüklüğü 3,3 kişi. Hanelerin 91.011 tanesi tek kişilik. Yükseköğrenimli nüfus (lisans + yüksek lisans/doktora) toplamda 207.501 kişi ile toplam nüfusun %13.2'ini oluşturur. 24.175 kişi okuma-yazma bilmemektedir.

Hayati İstatistikler

Hatay'ın toplam doğurganlık hızı 1,9'dir. Evlenme sayısı 11.423 iken boşanma sayısı 3.556'dir — her 100 evliliğe karşılık yaklaşık 31 boşanma. İlk evlenme yaşı erkeklerde 28,1, kadınlarda 24,9'dir.

İsim İstatistikleri

Hatay'da bebeklere en çok verilen isimler Alparslan (erkek) ve Alya (kız) iken; ildeki tüm nüfus içinde en yaygın isimler Mehmet ve Fatma'dir.

Kaynak: TÜİK, İl Bilgi Kartı (2025) — Demografik Göstergeler.

Yaren Yener
Bu Rehberi Hazırlayan
Yaren Yener · Şanlıurfa · Gönüllü Araştırmacı

Bu rehber, gazeteler.info.tr ekibi tarafından hazırlanmıştır.