Yüzen Adalar (Tabiat Anıtı)
Solhan'da, Hazarşah köyü yakınındaki gölde bulunan, su üzerinde sal gibi hareket eden adalar; Türkiye'nin en sıra dışı doğa olaylarından biri.
Kısa Tarihçe
Eski adı 'Çapakçur' olan Bingöl'de yerleşim MÖ 4000-5000'lere uzanır; Asur, Hitit, Urartu, Pers, Roma, Selçuklu ve Osmanlı bu dağlık coğrafyadan geçti. Tarihî Urartu Yolu ve Diyarbakır-Erzurum güzergâhı üzerinde bulunması, yöreyi bir geçit bölgesi yaptı. Tarihî eserlerin önemli bölümü Adaklı, Genç, Kiğı ve Solhan'ın güneyinde yer alır. Cumhuriyet döneminde il olan Bingöl, Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu fay hatlarının kesiştiği Karlıova çevresinde tarih boyunca birçok depreme tanıklık etmiştir.
Coğrafi Özellikler
Yüzölçümü 8.004 km²
Rakım 1.151 m (merkez); Bingöl Dağı 3.250 m
İklim Sert karasal iklim — kışlar çok soğuk, uzun ve karlı; yazlar kısa ve serindir. Yaylalar bile 2.000 metrenin üzerindedir; yüksek kesimlerde kar geç erir.
Yıllık Yağış ≈ 900 mm
Topografya
- Üç bin metreyi aşan Bingöl ve Şerafettin dağları
- Buzulların oyduğu yüksek yayla ve sirk gölleri
- Bingöl, Genç, Karlıova ve Sancak ovaları (1.000 m üzeri)
Nehirler
- Murat Nehri
- Peri Çayı
- Göynük Suyu
Göller ve Barajlar
- Buzul (sirk) gölleri (Gerendal, Tarbasan)
- Yüzen Adalar gölü (Solhan)
- Kiğı Barajı
- Göynük göletleri
Nüfus
Toplam 282.299 (TÜİK 2025)
Yoğunluk 35 kişi/km²
Plaka 12
Alan Kodu 0426
İlçe Sayısı 8
Merkez İlçeler Merkez, Genç, Solhan, Karlıova
Demografik Yapı
Yaş Grupları
%25
0-14 yaş
%67
15-64 yaş
%8
65 yaş ve üzeri
Eğitim Durumu
%13
Yükseköğretim
%22
Lise
%56
İlk ve Ortaöğretim
%9
Diğer
Önemli Yerler
Bingöl Dağları ve Buzul Gölleri
Adını ilden alan dağlar; üzerinde buzulların oyduğu yüzlerce sirk gölü, yaz aylarında çiçek açan yaylalarıyla 'bin göl' efsanesinin kaynağı.
Kral Kızı Şelalesi
Yöre efsanelerine konu olan, ormanlık alanda dökülen görkemli çağlayan; doğa yürüyüşçülerinin gözdesi.
Kiğı Kalesi
Tarihî Kiğı ilçesinde, yüksek bir kayalığa kurulu ortaçağ kalesi; yörenin köklü geçmişinin tanığı.
Ekonomik Faaliyetler
Hayvancılık ve Arıcılık
Geniş yaylaları büyükbaş ve küçükbaş hayvancılığı besler; Bingöl balı yüksek kalitesiyle ülke çapında ün yapmıştır.
Maden ve Mermer
Maden ve mermer, ilin sanayi cirosunda ilk sırada yer alır; ihracatın önemli bölümü madencilikten gelir.
Gıda ve Ormancılık
Su ürünleri, hayvansal mamuller ve orman ürünleri ekonomiyi tamamlar; Bingöl orman varlığı bakımından zengindir.
İl Demografik Göstergeleri (TÜİK İl Bilgi Kartı)
Genel Görünüm
Bingöl'ın ortanca yaşı 31.1, nüfus yoğunluğu km² başına 35.1 kişidir. Nüfus artış hızı binde -3.5. İlde 641 yabancı uyruklu (nüfusun %0.23'i) ve 2.091 yurtdışı doğumlu kişi yaşamaktadır.
Göç Dengesi
Bingöl, diğer illerden 11.900 kişi alırken 14.926 kişi vermiş — net -3,026 kişilik iç göç açığı. Uluslararası göçte 427 kişi alırken 921 kişi vermiş — net -494 kişilik dış göç açığı. Toplamda il, göç hareketlerinden net -3,520 kişi kaybetmiştir; buna +2,515 kişilik doğal nüfus artışı (3.718 doğum - 1.203 ölüm) eklendiğinde ilin genel nüfus dinamiği ortaya çıkar.
Hanehalkı ve Eğitim
Bingöl'da 83.087 hanehalkı bulunuyor, ortalama hanehalkı büyüklüğü 3.3 kişi. Hanelerin 16.011 tanesi tek kişilik. Yükseköğrenimli nüfus (lisans + yüksek lisans/doktora) toplamda 37.926 kişi ile toplam nüfusun %13.4'ini oluşturur. 11.497 kişi okuma-yazma bilmemektedir.
Hayati İstatistikler
Bingöl'ın toplam doğurganlık hızı 1.61'dir — nüfus yenilenme eşiği olan 2,1'in altındadır. Evlenme sayısı 1.682 iken boşanma sayısı 241'dir — her 100 evliliğe karşılık yaklaşık 14 boşanma. İlk evlenme yaşı erkeklerde 29.3, kadınlarda 27'dir.
İsim İstatistikleri
Bingöl'da bebeklere en çok verilen isimler Miran (erkek) ve Alya (kız) iken; ildeki tüm nüfus içinde en yaygın isimler Mehmet ve Fatma'dir.
Kaynak: TÜİK, İl Bilgi Kartı (2025) — Demografik Göstergeler.
Bu rehber, gazeteler.info.tr ekibi tarafından hazırlanmıştır.