Cacabey Medresesi
1272'de Kırşehir Emiri Cacabey tarafından gözlemevi olarak yaptırılan, kubbesi altındaki havuzda yıldızların yansımasının incelendiği, dünyanın ilk astronomi kurumlarından biri olan, günümüzde cami olarak kullanılan Selçuklu eseri.
Kısa Tarihçe
Kırşehir'in tarihi Hititler dönemine, 'Ahiyuva' (Akhalar Ülkesi) olarak anılan bölgeye kadar uzanır. Roma ve Bizans dönemlerinde Kapadokya'nın bir parçası olan kent, sırasıyla Aquae Saravenae, Makissos ve İmparator I. Justinianus döneminde Justinianopolis adlarıyla anılmıştır. 1070'lerde Türklerin eline geçen şehre 'kırın ortasındaki şehir' anlamında 'Kır Şehri' adı verilmiş, bu ad zamanla halk dilinde 'Kırşehir'e dönüşmüştür. 13. yüzyılda Anadolu Selçuklu Devleti döneminde kent, Ahilik teşkilatının kurucusu Ahi Evran-ı Veli'nin merkez üssü haline gelmiş; aynı dönemde Kırşehir Emiri Cacabey tarafından 1272'de dünyanın ilk gözlemevlerinden biri kabul edilen Cacabey Medresesi inşa edilmiştir. Osmanlı döneminde önemli bir sancak merkezi olan Kırşehir, 1921'de bağımsız sancak, 1924'te ise il statüsü kazanmıştır.
Coğrafi Özellikler
Yüzölçümü 6.584 km²
Rakım 978 m
İklim Karasal İç Anadolu iklimi; yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve karlıdır.
Yıllık Yağış ≈ 380 mm
Topografya
- Geniş bozkır düzlükleri ve platolar
- Kızılırmak'ın oluşturduğu vadi ve tarım arazileri
- Kaman ve Çiçekdağı çevresinde hafif dalgalı tepelik arazi
Nehirler
- Kızılırmak
- Kılıçözü Deresi
- Çiçekdağı çevresi mevsimsel dereler
Göller ve Barajlar
- Seyfe Gölü (tuzlu, kuş göç yolu üzerindeki sulak alan)
- Karakurt Barajı
- Sulama amaçlı küçük göletler
Nüfus
Toplam 242.777 (TÜİK 2025)
Yoğunluk 37 kişi/km²
Plaka 40
Alan Kodu 0386
İlçe Sayısı 7
Merkez İlçeler Merkez, Kaman, Mucur, Çiçekdağı, Akpınar, Akçakent, Boztepe
Demografik Yapı
Yaş Grupları
%18
0-14 yaş
%64
15-64 yaş
%18
65 yaş ve üzeri
Eğitim Durumu
%21
Yükseköğretim
%26
Lise
%45
İlk ve Ortaöğretim
%8
Diğer
Önemli Yerler
Ahi Evran Külliyesi ve Türbesi
Ahilik teşkilatının kurucusu Ahi Evran-ı Veli adına yaptırılan, cami, türbe ve zaviyeden oluşan, esnaf ve sanatkârlarca kutsal kabul edilen külliye.
Kırşehir Kalesi
Hitit döneminden itibaren kullanılan, Roma, Bizans ve Selçuklu dönemlerinde yeniden inşa edilen, şehir merkezindeki tepede yer alan tarihi kale.
Aşık Paşa Türbesi
14. yüzyılda yaşamış mutasavvıf şair Aşık Paşa'nın, Selçuklu mimarisinin güzel örneklerinden biri olan türbesi.
Kesikköprü ve Kervansarayı
1251'de Kızılırmak üzerine yapılan, 13 kemerli, 220 metre uzunluğundaki Anadolu Selçuklu köprülerinin en ünlülerinden biri; yakınındaki kervansaray 1268'de Cacabey tarafından yaptırılmıştır.
Kaman Kalehöyük Arkeoloji Müzesi
Japon Hükümeti'nin 'Kültürel Mirası Koruma Projesi' kapsamında yaptırdığı, Hititlerden Osmanlı'ya uzanan eserleri sergileyen müze.
Ekonomik Faaliyetler
Tarım
Buğday, arpa ve şeker pancarı üretimi, ilin geleneksel ekonomik faaliyetlerinin başında gelir; Kaman cevizi özellikle tanınan bir yerel üründür.
Sanayi (Lastik ve Halıcılık)
Petlas lastik fabrikası, ilin en büyük istihdam kaynaklarından biridir; geleneksel halıcılık zanaati de yerel ekonomiye katkı sağlamaya devam etmektedir.
Termal ve Sağlık Turizmi
Zengin termal kaynaklara sahip Kırşehir, hem kaplıca tesisleri hem de konut ısıtması ve seracılıkta bu kaynakları değerlendirerek termal turizm potansiyelini geliştirmektedir.
İl Demografik Göstergeleri (TÜİK İl Bilgi Kartı)
Genel Görünüm
Kırşehir'in ortanca yaşı 38,6; nüfus artış hızı binde -7,3 ile belirgin biçimde geriliyor. Nüfus yoğunluğu km² başına 37,9 kişidir. İlde 7.389 yabancı uyruklu (nüfusun %3.04'si) ve 9.533 yurtdışı doğumlu kişi yaşamaktadır.
Göç Dengesi
Kırşehir, diğer illerden 13.231 kişi alırken 11.934 kişi vermiş. Uluslararası göçte 979 kişi alırken 3.968 kişi vermiş. il, iç göçte küçük bir fazla verirken (+1.297 kişi), uluslararası göçte -2.989 kişilik dikkate değer bir açık söz konusu — ilin küçük nüfusuna oranla ağır bir kayıp. Doğal nüfus artışı da sınırlı (+338 kişi) kalıyor.
Hanehalkı ve Eğitim
Kırşehir'in 80.749 hanehalkı bulunuyor, ortalama hanehalkı büyüklüğü 2,8 kişi. Hanelerin 17.709 tanesi tek kişilik. Yükseköğrenimli nüfus (lisans + yüksek lisans/doktora) toplamda 39.439 kişi ile toplam nüfusun %16.2'ini oluşturur. 5.217 kişi okuma-yazma bilmemektedir.
Hayati İstatistikler
Kırşehir'in toplam doğurganlık hızı 1,2'dir. Evlenme sayısı 1.671 iken boşanma sayısı 571'dir — her 100 evliliğe karşılık yaklaşık 34 boşanma. İlk evlenme yaşı erkeklerde 28,3, kadınlarda 25,6'dir.
İsim İstatistikleri
Kırşehir'de bebeklere en çok verilen isimler Göktuğ (erkek) ve Gökçe (kız) iken; ildeki tüm nüfus içinde en yaygın isimler Mehmet ve Fatma'dir.
Kaynak: TÜİK, İl Bilgi Kartı (2025) — Demografik Göstergeler.
Bu rehber, gazeteler.info.tr ekibi tarafından hazırlanmıştır.