Giresun Kalesi
MÖ 2. yüzyılda Pontus Kralı I. Farnakes tarafından yaptırıldığı düşünülen, şehre ve Karadeniz'e hâkim tepedeki tarihî savunma yapısı; Topal Osman Ağa'nın mezarı da burada yer alır.
Kısa Tarihçe
Giresun'un hikâyesi, antik adı 'Kerasous' (kiraz şehri) ile MÖ 7. yüzyılda Miletoslu kolonistlerin kurduğu bir liman kentinde başlar; kirazın Avrupa'ya buradan yayıldığına inanılır. Pontus Krallığı, Roma ve Bizans egemenliklerinin ardından uzun süre Trabzon Rum İmparatorluğu'nun bir parçası oldu. 1461'de Fatih Sultan Mehmed'in Trabzon seferi sırasında Osmanlı topraklarına katıldı. Cumhuriyet döneminde fındık tarımı ve Karadeniz limancılığıyla gelişen şehir, bugün de dünya fındık üretiminin önde gelen merkezlerinden biri olma özelliğini sürdürür.
Coğrafi Özellikler
Yüzölçümü 6.831 km²
Rakım ≈ 30 m (merkez, kıyı şeridi) — iç kesimlerde 2.000 m'yi aşan dağlık alanlara uzanır
İklim Karadeniz iklimi — her mevsim yağışlı, yazlar serin ve nemli, kışlar ılık geçer; Rize'nin ardından Türkiye'nin en fazla yağış alan ikinci ilidir. Kelkit Vadisi'ne bakan güney ilçelerinde (Şebinkarahisar, Alucra) karasal iklim etkisi belirginleşir.
Yıllık Yağış ≈ 1.289 mm
Topografya
- Dar kıyı şeridi ve hemen ardında yükselen Giresun (Karagöl) Dağları
- Kümbet, Bektaş ve Sis Dağı gibi yüksek yaylalar
- Kelkit Vadisi'ne bakan güneydeki Şebinkarahisar ve Alucra platoları
Nehirler
- Harşıt Çayı (≈ 160 km, ilin en uzun akarsuyu)
- Aksu ve Batlama dereleri (merkez ilçe)
- Pazarsuyu, Gelevera ve Yağlıdere ırmakları
Göller ve Barajlar
- Karagöl ve çevresindeki buzul gölleri (Elmalıgöl, Kurugöl)
- Mavi Göl (Kuzalan Tabiat Parkı)
- Aksu ve Batlama vadilerindeki gölet ve sulama barajları
Nüfus
Toplam 455.074 (TÜİK 2025)
Yoğunluk 67 kişi/km²
Plaka 28
Alan Kodu 0454
İlçe Sayısı 16
Merkez İlçeler Merkez, Bulancak, Espiye, Tirebolu, Görele
Demografik Yapı
Yaş Grupları
%18
0-14 yaş
%64
15-64 yaş
%18
65 yaş ve üzeri
Eğitim Durumu
%18
Yükseköğretim
%26
Lise
%47
İlk ve Ortaöğretim
%9
Diğer
Önemli Yerler
Giresun Adası
Karadeniz'in yaşanabilir tek adası; Amazonlar ve Argonotlar efsaneleriyle anılan, Orta Çağ surları, kilise ve sarnıç kalıntılarıyla 2. derece sit alanı.
Zeytinlik Mahallesi
Osmanlı dönemi taş evleri, dar sokakları ve renkli cepheleriyle şehrin tarihî dokusunu yaşatan, kale eteğindeki köklü mahalle.
Giresun Müzesi (Gogora Kilisesi)
18. yüzyılda kilise olarak inşa edilen, sonradan cezaevi olarak da kullanılan, bugün Tunç Çağı'ndan Osmanlı'ya uzanan eserleri sergileyen müze binası.
Kapu Camii
1461'de, Fatih Sultan Mehmed'in fethinin hemen ardından inşa edilen, şehrin en eski Osmanlı eserlerinden biri.
Ekonomik Faaliyetler
Tarım ve Fındıkçılık
Türkiye ve dünya fındık üretiminin merkezlerinden biri; ilin ekonomisi ve kırsal yaşamı büyük ölçüde fındık tarımına dayanır.
Sanayi ve İmalat
Fındık ve mamulleri sanayisinin yanında asansör-konveyör sistemleri, makine ve hazır giyim üretimiyle gelişen bir imalat tabanına sahiptir.
Turizm ve Yayla Ekonomisi
Kümbet ve Bektaş gibi yaylalar, Giresun Adası ve kale çevresiyle yükselen bir doğa ve kültür turizmi merkezidir.
İl Demografik Göstergeleri (TÜİK İl Bilgi Kartı)
Genel Görünüm
Giresun'un ortanca yaşı 43,5 ile incelenen iller arasında en yaşlı nüfus yapılarından birine sahip; nüfus artış hızı binde -3,6. Nüfus yoğunluğu km² başına 65,5 kişidir. İlde 5.111 yabancı uyruklu (nüfusun %1.12'si) ve 8.803 yurtdışı doğumlu kişi yaşamaktadır.
Göç Dengesi
Giresun, diğer illerden 20.947 kişi alırken 20.130 kişi vermiş. Uluslararası göçte 1.422 kişi alırken 1.315 kişi vermiş. il, iç göçte küçük bir fazla verirken (+817 kişi) ve uluslararası göçte de hafif kazançlıyken (+107 kişi), doğal nüfus dengesi -840 kişi ile eksiye dönmüş durumda — ölüm sayısı (4.306) doğum sayısını (3.466) aşıyor. Giresun'un nüfus kaybının kaynağı göç değil, yaşlanmış nüfus yapısının getirdiği doğal azalma.
Hanehalkı ve Eğitim
Giresun'un 175.678 hanehalkı bulunuyor, ortalama hanehalkı büyüklüğü 2,5 kişi. Hanelerin 53.546 tanesi tek kişilik. Yükseköğrenimli nüfus (lisans + yüksek lisans/doktora) toplamda 74.413 kişi ile toplam nüfusun %16.4'ini oluşturur. 15.458 kişi okuma-yazma bilmemektedir.
Hayati İstatistikler
Giresun'un toplam doğurganlık hızı 1,2'dir. Evlenme sayısı 2.433 iken boşanma sayısı 816'dir — her 100 evliliğe karşılık yaklaşık 34 boşanma. İlk evlenme yaşı erkeklerde 29,5, kadınlarda 26,7'dir.
İsim İstatistikleri
Giresun'da bebeklere en çok verilen isimler Göktuğ (erkek) ve Alya (kız) iken; ildeki tüm nüfus içinde en yaygın isimler Mustafa ve Fatma'dir.
Kaynak: TÜİK, İl Bilgi Kartı (2025) — Demografik Göstergeler.
Bu rehber, gazeteler.info.tr ekibi tarafından hazırlanmıştır.