Antalya Hakkında Genel Bilgiler

Antalya, Türkiye'nin turizm başkenti kabul edilen, Akdeniz kıyısındaki en büyük ilidir. 2025 TÜİK verilerine göre 2.777.677 nüfusa ve 20.177 km² yüzölçümüne sahip olan kent, "Türk Rivierası" olarak da anılır. Antik Pamphylia ve Likya bölgelerinin mirasını taşıyan Antalya; Kaleiçi'nin tarihî sokakları, Düden ve Kurşunlu şelaleleri, Aspendos Antik Tiyatrosu gibi simgeleriyle hem kültür hem deniz-kum-güneş turizminin buluştuğu bir merkezdir. Aşağıda kentin tarihçesi, coğrafyası, nüfus yapısı, önemli yerleri ve ekonomik faaliyetleri detaylı biçimde ele alınmaktadır.

Antalya çevresinde yerleşim Paleolitik Karain Mağarası'na uzanır. Antik çağda bu kıyılar Pamfilya, Likya ve Pisidya bölgelerine ev sahipliği yaptı; Perge, Aspendos, Side, Termessos ve Patara gibi kentler parladı. Şehrin kendisi MÖ 2. yüzyılda Bergama Kralı II. Attalos tarafından 'Attaleia' adıyla kuruldu. Roma ve Bizans dönemlerinin ardından 1207'de Selçuklu Sultanı I. Gıyaseddin Keyhüsrev şehri aldı; Yivli Minare bu dönemden kalmadır. Osmanlı egemenliğine geçen kent, Cumhuriyet'le birlikte özellikle 1980'lerden sonra turizmle hızla büyüyerek bugünkü dünya markası kimliğine kavuştu.

Yüzölçümü 20.177 km²

Rakım ≈ 30 m (merkez); Toroslar'da Kızlarsivrisi 3.070 m

İklim Tipik Akdeniz iklimi — yazlar uzun, sıcak ve kurak; kışlar ılıman ve yağışlı geçer. Yüksek Toroslar'da kar bulunurken sahilde deniz mevsimi uzundur.

Yıllık Yağış ≈ 1.000 mm

Toplam 2.777.677 (TÜİK 2025)

Yoğunluk 138 kişi/km²

Plaka 07

Alan Kodu 0242

İlçe Sayısı 19

Merkez İlçeler Muratpaşa, Kepez, Konyaaltı, Aksu, Döşemealtı

Genel Nüfus Sayımı (1927-2000) ve Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (2007-2025) verilerine göre Antalya'nın nüfusu, Cumhuriyet'in ilk sayımından bugüne 13,6 kat artarak 204.372'den 2.777.677'ye yükselmiştir.

En hızlı büyüme dönemi 1985-2000'dir — turizm sektörünün patlama yaptığı bu 15 yılda yıllık bileşik büyüme %4-5 bandında seyretmiş, nüfus 1985'teki 891.149'dan 2000'de 1.719.751'e, neredeyse iki katına çıkmıştır. Bu, incelenen dört şehir arasında turizm kaynaklı en net büyüme sıçramasıdır.

Antalya, cinsiyet dengesi açısından diğer üç büyük şehirden tamamen farklı bir örüntü izler. İstanbul, Ankara ve İzmir'in aksine Antalya, 1927'de kadın çoğunluğuyla başlamış (111.160 kadın / 93.212 erkek, +17.948 kadın fazlası); bu fazlalık 1927-1970 arası kademeli olarak erimiş, 1975 civarında erkek nüfus öne geçmiştir. O tarihten bu yana kesintisiz olarak erkek çoğunluğu sürmektedir — 2025'te Antalya'da erkekler kadınlardan 16.351 kişi daha fazladır (1.397.014 erkek / 1.380.663 kadın). Bu süreklilik, muhtemelen turizm, inşaat ve mevsimlik tarım sektörlerinin erkek ağırlıklı işgücü göçünü sürekli çekmesiyle ilişkilidir.

Kaynak: TÜİK, Genel Nüfus Sayımı sonuçları (1927-2000) ve Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (2007-2025).

Genel Görünüm

Antalya'nın nüfus artış hızı binde 20,2'dir — incelenen beş şehir arasında açık ara en yüksek değer (İstanbul'un yaklaşık 6 katı). Ortanca yaş 36,8, nüfus yoğunluğu km² başına 135,2 kişidir. İlde 132.302 yabancı uyruklu yaşamaktadır — bu, nüfusun %4,76'sına denk gelir ve Antalya'yı incelenen şehirler arasında yabancı nüfus oranı en yüksek il yapar (turizm ve yabancı emlak yatırımlarının etkisiyle). Yurtdışı doğumlu nüfus ise 212.169 kişidir.

Göç Dengesi

Antalya hem iç hem dış göçte net kazanan ile kaybeden profilini bir arada gösteriyor: diğer illerden 92.004 kişi alırken 78.986 kişi vermiş — net +13.018 kişilik iç göç fazlası. Uluslararası göçte ise net kayıp var: 26.833 kişi alırken 33.073 kişi vermiş — net -6.240 kişilik dış göç açığı. Toplamda net +6.778 kişi kazanmıştır; buna +10.598 kişilik doğal nüfus artışı eklendiğinde toplam büyümenin kaynağı belirginleşir.

Antalya'ın En Güçlü Göç Bağlantıları (2025)

TÜİK'in iller arası göç matrisine göre Antalya'ın 2025'te en çok göç aldığı iller: İstanbul (12.095), Ankara (6.665), Şanlıurfa (5.458). En çok göç verdiği iller ise: İstanbul (7.725), Ankara (5.328), Konya (3.201). Bu veriler, Antalya'ın hangi illerle en yoğun nüfus hareketliliği içinde olduğunu somut biçimde ortaya koymaktadır.

Doğum Yeri vs. İkamet: Antalya'nın "Göçmen Çekim Gücü"

TÜİK'in doğum yerine göre nüfus verisine göre, şu anda Türkiye'de yaşayanlardan yalnızca 1.562.115 kişi Antalya'da doğmuştur — oysa Antalya'nın güncel ikamet nüfusu 2.777.677'dir. Aradaki 1.215.562 kişilik fark, kabaca Antalya'nın nüfusunun yaklaşık %43,8'inin başka bir ilde doğup sonradan buraya yerleştiğini gösterir (bu, doğrudan bir göç sayımı değil, doğum yeri ile mevcut ikamet arasındaki basit bir karşılaştırmadır; ölüm ve zaman içindeki hareketlilik dahil edilmemiştir).

Hanehalkı ve Aile Yapısı

Antalya'da 918.985 hanehalkı bulunuyor, ortalama hanehalkı büyüklüğü 2,9 kişi. Hanelerin 206.905'i tek kişilik. Aile tipine göre 539.733 hane tek çekirdek aileden, 124.013 hane geniş aileden oluşmaktadır.

Medeni Durum ve Eğitim

1.344.337 kişi evli, 636.667 kişi hiç evlenmemiş, 172.812 kişi boşanmış, 104.369 kişi eşini kaybetmiştir. Yükseköğrenimli nüfus toplamda 529.244 kişi ile toplam nüfusun %19,1'ini oluşturur — incelenen şehirler arasında görece düşük bir eğitim seviyesi oranıdır; turizm ve hizmet sektörü ağırlıklı istihdam yapısıyla ilişkilendirilebilir. 25.585 kişi okuma-yazma bilmemektedir.

Hayati İstatistikler

Antalya'nın toplam doğurganlık hızı 1,25'tir — nüfus yenilenme eşiği olan 2,1'in altında ama incelenen büyükşehirler arasında görece yüksek bir değerdir. Evlenme sayısı 18.728 iken boşanma sayısı 8.831'dir — her 100 evliliğe karşılık yaklaşık 47 boşanma. İlk evlenme yaşı erkeklerde 28,9, kadınlarda 26,4'tür.

İsim İstatistikleri

Antalya'da bebeklere en çok verilen isimler Alparslan (erkek) ve Gökçe (kız) iken; ildeki tüm nüfus içinde en yaygın isimler Mehmet ve Fatma'dır.

Kaynak: TÜİK, İl Bilgi Kartı (2025) — Demografik Göstergeler.