İskoçya Krallığı'nın Doğuşu
Tarihi İskoçya Krallığı, 9. Yüzyılda Pikt ve Galya krallıklarının birleşmesinden doğmuş; 1707'deki Birlik Antlaşmaları'na kadar bağımsızlığını korumuştur. İskoç ve İngiliz krallıkları, İskoç Kraliçesi Mary'nin oğlu VI. James'in İngiliz tahtına I. James olarak çıkmasıyla 1603'te birleşmiştir.
1707 Birlik Antlaşması
İskoçya, 1 Mayıs 1707'den itibaren Acts of Union 1707 kapsamında Büyük Britanya Krallığı'nın bir parçası haline gelmiştir. 22 Temmuz 1706'da kabul edilen Birlik Antlaşması, İngiltere Krallığı ile İskoçya Krallığı'nı Kraliçe Anne'in hükümdarlığı altında tek bir 'siyasi devlet' olan Büyük Britanya'da siyasi olarak birleştirmiştir. Bu birlik, Panama'nın başarısız kolonizasyonundan kaynaklanan bir mali kriz sonrasında İskoçya'nın geleceğini güvence altına almak için tasarlanmış bir hamleydi; İskoç Parlamentosu'nun Edinburgh'daki son oturumu 25 Mart-28 Nisan 1707 arasında gerçekleşmiş, parlamento ancak 1999'da İskoç Parlamentosu olarak yeniden canlandırılmıştır.
1999 Devolution ve Modern Özerklik
Aydınlanma dönemi entelektüel başarıları, sanayi genişlemesi ve İngiliz emperyal girişimlerine katılımın ardından İskoçya, 1999'da sağlık, eğitim ve adalet gibi iç politika alanlarında yetkiler veren tek meclisli bir İskoç Parlamentosu'nun kurulmasıyla devolution (yetki devri) yaşamıştır; dış ilişkiler, savunma ve makroekonomik politika ise Westminster'daki Birleşik Krallık Parlamentosu'na saklı kalmıştır. 1999'da bir İskoç parlamentosu yeniden kurulmuş; Alex Salmond'ın İskoç Ulusal Partisi'ni parlamentoda çoğunluk kontrolüne taşımasıyla bir referandum çağrısı yapılabilmiştir. 1979 devolution referandumunda evet oyu %51,6 olmuş, ancak bu oran toplam seçmen kütlesinin en az %40'ının onayını gerektiren şartı karşılamadığından teklif reddedilmiştir.
Coğrafya
İskoçya, Büyük Britanya adasının kuzey üçte birini Hebrides, Orkney, Shetland ve çok sayıda küçük adayla birlikte kaplar; engebeli Highlands (Yaylalar), verimli Central Lowlands (Orta Ovalar) ve dalgalı Southern Uplands dahil çeşitli bir topografyayla karakterize edilir. 2024 ortası nüfusu 5.546.900'dür; Edinburgh başkent ve devolved İskoç Parlamentosu'nun merkezi, Glasgow ise en büyük şehridir. Yüzölçümü yaklaşık 78.000 km²'dir.
Ekonomik Yapı Özeti
İskoçya, tarihsel olarak ağır sanayiye dayanan karma bir ekonomiye sahipti; bugün ise finansal hizmetler, yenilenebilir enerji, Kuzey Denizi petrol ve doğalgazı, turizm ve İskoç viskisi ile deniz ürünleri gibi ihracat kalemlerine odaklanmıştır.
