gazeteler.info.tr
İskandinav Mutfağı — Çorba

Ärtsoppa

Yaygın Olduğu Ülkeler:🇳🇴 Norveç🇸🇪 İsveç🇩🇰 Danimarka
İngilizce: Yellow Pea Soup Türkçe: Ärtsoppa (Sarı Bezelye Çorbası)

Ärtsoppa, kuru sarı bezelyelerin tuzlanmış domuz eti, soğan ve kekik ile birlikte yavaşça kaynatılmasıyla hazırlanan, İsveç'te yüzyıllardır her Perşembe günü tüketilen (ve genellikle sonrasında krep yenen) geleneksel bir çorbadır.

4Porsiyon
105 dkToplam Süre
KolayZorluk
380 kcalPorsiyon Başına

Malzemeler (4 porsiyon için)

  • 400 g kuru sarı bezelye (bir gece ıslatılmış)
  • 400 g tuzlanmış domuz eti veya jambon kemiği
  • 1 adet soğan (doğranmış)
  • 1 adet havuç (dilimlenmiş)
  • 2 yaprak defne yaprağı
  • 1 tatlı kaşığı kekik
  • 1.5 litre su
  • 1 tatlı kaşığı hardal (servis için)
Porsiyon Hesabı: Bu tarif zaten 4 kişilik porsiyon için hazırlanmıştır. Daha fazla veya az kişi için, malzeme miktarlarını istediğiniz kişi sayısına oranlayarak (örn. 8 kişi için 2 ile çarparak) ayarlayabilirsiniz.

Besin Değerleri (1 Porsiyon)

Kalori380 kcal
Protein24 g
Karbonhidrat42 g
Yağ12 g
Lif12 g
Sodyum780 mg

Değerler 1 porsiyon için yaklaşık tahminlerdir; kullanılan malzeme markası ve miktarına göre değişebilir. Kesin değerler için bir diyetisyene danışın.

Yapılışı

  1. 1. Bezelyeleri Süzün

    Islatılmış bezelyeleri durulayıp süzün.

  2. 2. Kaynatın

    Bezelye, et, soğan, havuç, defne yaprağı ve kekiği suyla birlikte kaynatın.

  3. 3. Köpüğünü Alın

    Yüzeyde oluşan köpüğü kaşıkla alın.

  4. 4. Yavaşça Pişirin

    Kısık ateşte kapaklı olarak bezelyeler tamamen yumuşayana kadar 1-1.5 saat kaynatın.

  5. 5. Eti Çıkarın

    Eti çıkarıp doğrayıp geri ekleyin (veya kemiği çıkarın).

  6. 6. Tadına Bakın

    Tuz ve karabiber ile tatlandırın.

  7. 7. Servis Edin

    Hardal ile sıcak servis edin.

Püf Noktaları

  • Bezelyelerin köpüğünün alınması, çorbanın berrak ve pürüzsüz kalmasına yardımcı olan bir tekniktir.
  • Ärtsoppa'nın Perşembe günü geleneği, Orta Çağ İsveç'inde Cuma orucu öncesi son 'ağır' yemek olarak yenmesine dayanır.
  • Bu çorba geleneksel olarak İsveç ordusunda ve okullarında hâlâ her Perşembe menüde yer alır, bu da geleneğin ne kadar köklü olduğunu gösterir.

Alerjen Uyarısı

Bu tarif yaygın alerjenlerden (gluten, süt, yumurta, kabuklu deniz ürünleri, fındık/fıstık) belirgin miktarda içermemektedir. Yine de kesin bilgi için tüm malzeme etiketlerini kontrol etmeniz önerilir.

Ne Zaman ve Nasıl Tüketilmeli?

Öğle veya akşam yemeğinde ana yemek olarak, geleneksel olarak Perşembe günleri sıcak servis edilir.

Hangi Mevsimde Yapılmalı?

Kış aylarında özellikle tercih edilir.

Sık Sorulan Sorular

Ärtsoppa'nın Perşembe günü ile ilişkisi nereden geliyor?

Bu gelenek, Orta Çağ Katolik İsveç'ine kadar uzanır; Hristiyan takviminde Cuma günleri oruç günü olarak et yenmesi yasaktı, bu yüzden Perşembe akşamları -- oruçtan önceki son fırsat -- ağır, etli ve besleyici bir yemek (ärtsoppa gibi) yemek gelenekselleşmişti. Reform sonrası İsveç'te dini oruç uygulaması büyük ölçüde ortadan kalksa da, Perşembe günü ärtsoppa yeme alışkanlığı kültürel bir gelenek olarak varlığını sürdürmüş ve günümüzde hâlâ birçok İsveç kurumunda (okul, ordu, restoran) haftalık bir Perşembe menüsü öğesi olarak yaşamaya devam etmektedir.

Tüketim Uyarısı: Etin iyice piştiğinden emin olun.

Deren Aksoy
Bu Tarifi Hazırlayan
Deren Aksoy · İzmir · Gönüllü Mutfak Kültürleri Araştırmacısı