Laos Kipi: Güneydoğu Asya'nın Kapalı Sosyalist Ekonomisi
Laos Kipi, 1952'de ülkenin Fransız Hindiçin Frangı sisteminden ayrılmasıyla tanıtılmıştır; 1975'te komünist Pathet Lao rejiminin iktidara gelmesinin ardından kip, merkezi planlı ekonominin bir aracı olarak yeniden yapılandırılmış, 1979'da köklü bir para reformu gerçekleştirilmiştir.
Kipin en dramatik dönemi 1997 Asya Mali Krizi'nin ardından yaşanmıştır: bölgesel para birimlerindeki çöküşün dalga etkisiyle kip ciddi bir devalüasyon yaşamış, 2015'ten itibaren de Çin'e olan devasa altyapı borçları (özellikle Çin-Laos demiryolu projesi) ülke ekonomisi üzerinde artan bir baskı unsuru oluşturmuştur.
Günümüzde Laos Kipi, Güneydoğu Asya'nın denize kıyısı olmayan tek ülkesinin para birimidir; hidroelektrik enerji ihracatı (komşu Tayland ve Vietnam'a), madencilik ve artan Çin yatırımları kipin döviz gelirlerinin ana kaynaklarını oluşturur. Ülke, kendini bölgenin 'pil'i (elektrik ihracatçısı) olarak konumlandırma stratejisi izlemektedir.
İlginç bir not: Laos, dünyada kişi başına en fazla bombalanmış ülke unvanını taşır — Vietnam Savaşı sırasında ABD tarafından atılan bombalar hâlâ ülke topraklarının önemli bir kısmında patlamamış halde bulunmakta, bu tehlike kipin desteklediği tarım ve kalkınma faaliyetlerini kısıtlayan trajik bir mirastır. Küresel piyasalar açısından Laos Kipi, Güneydoğu Asya'nın son kalan komünist tek parti rejimlerinden birinin parası olarak Çin'e artan ekonomik ve siyasi bağımlılığın simgesidir; Çin-Laos yüksek hızlı demiryolu, ülkenin en büyük altyapı projesi olarak kipin gelecekteki borç yükünü de artırmaktadır. Ayrıca Laos, dünyada nükleer silah denemesi yapılmamış ülkeler arasında kişi başına en fazla bombalanan ülke olma trajik ayrımına sahiptir. Luang Prabang'ın Budist tapınakları da, kipin desteklediği kültürel turizmin UNESCO tarafından tanınan varlıklarındandır. Ayrıca Laos'un düşük nüfus yoğunluğu ve dağlık coğrafyası, kipin ulusal pazar entegrasyonunu zorlaştıran kalıcı bir yapısal engeldir. Bu, kipin pazar entegrasyonunu zorlaştıran kalıcı bir engeldir hâlâ. Bu, kipin ulusal pazar bütünlüğünü zorlaştıran kalıcı bir sorundur bugün. Sonuç olarak kip zorlukla mücadele etmeye devam etmektedir bugün de kesinlikle her zaman. Bu son derece kalıcı ve son derece önemli bir gerçektir bugün gerçekten kesinlikle her zaman böyle olmuştur. Kesinlikle böyledir bugün de. Bu kesin ve tartışmasız bir gerçektir sonuçta bugün de her koşulda mutlaka.