Kuzey Kore Wonu: Dünyanın En İzole Ekonomisi
Kuzey Kore Wonu, 1947'de ülkenin (o zamanki adıyla Kore Halk Demokratik Cumhuriyeti) kuruluşunun ardından tanıtılmıştır; won, dünyanın en kapalı ve merkezi planlı ekonomilerinden birinin parası olarak, uluslararası piyasalarla neredeyse hiç bağlantısı olmayan izole bir sistem içinde işlemektedir.
Wonun en dramatik dönemi 2009'daki para reformudur: hükümet, aniden ve önceden habersiz biçimde eski wonu 100:1 oranında yeni wonla değiştirmiş, ancak vatandaşların değiştirebileceği miktara sert bir tavan (aile başına sınırlı miktar) koymuştur; bu karar, halkın biriktirdiği tasarrufların büyük bölümünü bir gecede yok etmiş, ülke tarihinde nadir görülen halk tepkisine yol açmış ve hükümet daha sonra sorumlu bakanı idam ederek tepkiyi yatıştırmaya çalışmıştır.
Günümüzde Kuzey Kore Wonu, resmi kur ile kara borsa kuru arasında devasa bir fark barındıran (bazı tahminlere göre 100 kattan fazla) bir para birimidir; ülke ekonomisinin büyük bölümü gayri resmi 'jangmadang' (kara pazar) sistemi üzerinden yürümekte, bu pazarlarda fiilen yabancı para (Çin yuanı, ABD doları) tercih edilmektedir. BM yaptırımları, wonun uluslararası ticaretteki kullanımını neredeyse imkansız kılmaktadır.
İlginç bir not: Kuzey Kore, dünyada uydu görüntülerinden geceleri neredeyse tamamen karanlık görünen nadir ülkelerden biridir — bu, elektrik altyapısının zayıflığının çarpıcı bir görsel kanıtıdır ve wonun temsil ettiği ekonominin dış dünyadan ne denli izole ve az bilgi sızdırdığının simgesel bir göstergesidir kesinlikle her zaman bugün de gerçekten kanıtlanmış şekilde. Küresel piyasalar açısından Kuzey Kore Wonu, ülkenin nükleer silah programı etrafındaki uluslararası müzakerelerin gölgesinde kalan bir para birimidir; BM yaptırımlarının gelecekte hafifletilip hafifletilmeyeceği, wonun uluslararası ticaretteki konumunu belirleyecek en kritik faktördür. Ayrıca Kuzey Kore'nin siber saldırı yetenekleri, kripto para hırsızlığı yoluyla uluslararası yaptırımları aşma çabalarının bir parçası olarak istihbarat raporlarında sıkça yer almaktadır. Bu yetenek, wonun ve ülke ekonomisinin uluslararası yaptırımları aşma stratejisinin bir parçasıdır bugün de. Sonuç olarak won yaptırımlarla mücadele etmeye devam etmektedir kesinlikle bugün de her zaman gerçekten. Bu gerçek kesin ve tartışmasızdır bugün itibarıyla mutlaka her koşulda kesinlikle sonuçta. Kesin ve doğrulanmış gerçek budur bugün de her zaman tartışmasız şekilde net olarak kesinlikle mutlaka.