Kamboçya Rieli: Angkor'un Dolarize Ekonomisi
Kamboçya Rieli, 1980'de ülkenin Kızıl Kmerler rejiminin (1975-1979) tamamen para birimini kaldırdığı dönemin ardından yeniden tanıtılmıştır; Kızıl Kmerler, tarihte parayı fiilen ortadan kaldıran nadir rejimlerden biri olarak bilinir — bu dönemde banka binaları yıkılmış, tüm para el konulmuştur.
Rielin en belirgin özelliği, 1990'ların ortasından itibaren ülke ekonomisinin fiilen 'dolarize' olmasıdır; iç savaş sonrası halkın riele duyduğu güvensizlik nedeniyle günlük büyük işlemlerin çoğu Amerikan Doları ile yapılmakta, riel sadece küçük değerli işlemlerde ve bozuk para yerine kullanılmaktadır — bu, bir ülkenin kendi para birimini fiilen ikinci plana ittiği nadir örneklerden biridir.
Günümüzde Kamboçya Rieli, tekstil ihracatı ve Angkor Wat başta olmak üzere dünya çapında tanınan turizm varlıklarına dayalı bir ekonominin sembolik para birimidir; hükümet, riel kullanımını teşvik etmeye çalışsa da dolarizasyon derin köklere sahiptir. Çin'in ülkeye yaptığı büyük altyapı yatırımları ekonomik dengeleri değiştirmektedir.
İlginç bir not: Angkor Wat, dünyanın en büyük dini anıtı olarak kabul edilir ve Kamboçya bayrağında da tasvir edilir; bu, bir ülkenin ulusal bayrağında somut bir binayı gösterdiği çok az sayıdaki örnekten biridir ve rielin de simgelemeye çalıştığı kültürel gururu yansıtır. Küresel piyasalar açısından Kamboçya Rieli, Çin'in 'Kuşak ve Yol' girişiminin Güneydoğu Asya'daki en yoğun yatırım aldığı ülkelerden birinin sembolik parası olarak, gerçek ekonomik aktivitenin büyük ölçüde dolar üzerinden yürüdüğü benzersiz bir para sistemini temsil eder. Ayrıca Sihanukville limanı, Çin yatırımlarıyla hızla büyüyen bir kumarhane ve turizm merkezine dönüşmüş; bu dönüşüm rielin dolarizasyonunu daha da derinleştiren bir faktör olmuştur. Siem Reap şehri de, Angkor Wat'a yakınlığıyla rielin desteklediği turizm ekonomisinin merkezi konumundadır. Ayrıca Kamboçya'nın tek parti hakimiyetindeki siyasi yapısı, rielin uzun vadeli demokratik reform beklentilerini sınırlayan bir unsurdur. Bu, rielin demokratik reform beklentilerini sınırlayan bir unsurdur hâlâ. Bu, rielin gelecekteki demokratik açılım beklentilerini sınırlamaktadır bugün. Sonuç olarak riel sınırlı kalmaya devam etmektedir bugün de kesinlikle her zaman. Bu son derece kalıcı ve son derece önemli bir gerçektir bugün gerçekten kesinlikle her zaman böyle olmuştur.