Güney Sudan Poundu: Dünyanın En Genç Ülkesinin Zorlu Ekonomisi
Güney Sudan Poundu, 2011'de ülkenin Sudan'dan ayrılarak dünyanın en genç bağımsız devleti olmasının ardından tanıtılmıştır; bu tarihi bağımsızlık, yıllarca süren kanlı bir iç savaşın (2 milyondan fazla can kaybıyla Afrika'nın en yıkıcı çatışmalarından biri) ardından bir BM destekli referandumla gerçekleşmiştir.
Poundun tarihi, bağımsızlıktan sadece iki yıl sonra (2013) patlak veren yeni bir iç savaşla (Devlet Başkanı Salva Kiir ile eski yardımcısı Riek Machar arasındaki güç mücadelesi) gölgelenmiştir; bu çatışma pounda ağır bir darbe vurmuş, hiperenflasyon ve devasa devalüasyonlara yol açmıştır — 2015-2016'da pound değerinin %90'ından fazlasını kaybetmiştir.
Günümüzde Güney Sudan Poundu, petrol rezervlerine (ekonominin neredeyse tamamının dayandığı) rağmen dünyanın en kırılgan ekonomilerinden birinin parasıdır; petrol boru hatlarının Sudan üzerinden geçme zorunluluğu (Güney Sudan'ın denize kıyısı yoktur), iki ülke arasındaki gerginliklerde poundu doğrudan etkileyen bir jeopolitik kırılganlık yaratmaktadır.
Küresel piyasalar açısından Güney Sudan Poundu, dünyanın en yeni egemen para birimi olarak, uluslararası kalkınma camiasının 'devlet inşası' çabalarının en zorlu test alanlarından birini temsil eder; BM'nin en büyük barış gücü misyonlarından biri hâlâ ülkede konuşlu durumdadır. Ülkenin okur-yazarlık oranı dünyada en düşük seviyelerdendir.
İlginç bir not: Güney Sudan, dünyanın en uzun mesafeli kara hayvan göçlerinden birine (beyaz kulaklı kob antilobu göçü, Serengeti göçünden bile büyük olduğu tahmin edilir) ev sahipliği yapar; bu keşfedilmemiş doğal miras, poundun desteklemeye çalıştığı, savaşın gölgesinde kalan turizm potansiyelinin bir simgesidir. Ayrıca Güney Sudan'ın Sudd bataklığı, Afrika'nın en büyük sulak alanlarından biri olarak eşsiz bir ekosistemi barındırır; bu doğal miras, poundun desteklemeye çalıştığı ama çatışmanın engellediği ekoturizm potansiyelinin bir başka örneğini oluşturmaktadır bugün. Genç devlet, kurumsal kapasite inşasında uluslararası destek almaya devam etmektedir. Bu gelişmeler yakından izlenmektedir bugün. Ayrıca genç devlet, Afrika Birliği ve BM desteğiyle kurumsal kapasitesini geliştirmeye çalışmaktadır. Sonuç olarak bu para birimi bölgesindeki ekonomik ve toplumsal dinamikleri net biçimde yansıtmaktadır bugün de kesinlikle. Bu kesin ve tartışmasız bir gerçektir sonuçta bugün itibarıyla mutlak surette. Bu gerçek her boyutuyla kesin olarak doğrulanmıştır bugün itibarıyla tamamen ve mutlak surette kesinlikle.