Bulgar Levası: Euro'ya Sabitlenmiş AB Üyesi Parası
Bulgar Levası'nın tarihi 1881'e, Osmanlı İmparatorluğu'ndan bağımsızlığın ardından ülkenin ilk ulusal para birimini çıkarmasına dayanır; 'lev' kelimesi Bulgarca'da 'aslan' anlamına gelir. Levanın en dramatik dönemi 1990'ların ortasında yaşanmıştır: komünizm sonrası geçiş döneminde bankacılık krizi ve hiperenflasyon, 1996'da enflasyonun yıllık %300'ü aşmasına yol açmış, bu da 1997'de levanın Alman Markı'na (sonradan Euro'ya) sabitlendiği bir döviz kurulu (currency board) rejiminin kurulmasını zorunlu kılmıştır.
1999'da gerçekleştirilen bir yeniden değerleme (redenomination) ile 1.000 eski lev, 1 yeni leva dönüştürülmüş, bu adım hiperenflasyon döneminin sembolik olarak kapatılmasını sağlamıştır. Günümüzde Bulgar Levası, 1997'den beri Euro'ya sabit bir kurla bağlıdır (1 Euro = 1,95583 lev); bu döviz kurulu rejimi, levanın değerini doğrudan Euro dalgalanmalarına bağımlı kılmakta ve ülkeye yüksek bir para politikası istikrarı sağlamaktadır. Bulgaristan, Euro Bölgesi'ne katılım için resmi süreç yürütmektedir.
Bulgaristan'ın Türkiye'ye komşu bir AB ülkesi olması ve iki ülke arasındaki yoğun sınır ticareti, tarihsel nüfus bağları ile birleşince leva kurunun Türkiye'den yakından takip edilmesini sağlamaktadır. İlginç bir detay: Bulgaristan, sabit kur rejimi sayesinde son 25 yılda Balkanlar'ın en düşük enflasyon oranlarından birini yaşamış, bu da levayı bölgenin en 'sıkıcı ama güvenilir' para birimlerinden biri haline getirmiştir.
Küresel piyasalar açısından Bulgar Levası, Euro'ya sabitlenmiş olması nedeniyle fiilen bağımsız bir kur riski taşımayan, öngörülebilirliği en yüksek gelişmekte olan Avrupa para birimlerinden biridir; bu özellik onu yabancı yatırımcılar için düşük riskli bir giriş noktası haline getirmektedir. Bulgaristan'ın Euro Bölgesi'ne tam üyelik hedefi gerçekleştiğinde, leva tarihe karışıp yerini doğrudan Euro'ya bırakacaktır.
Bulgaristan'ın 1997 döviz kurulu rejimi kabul edilmeden hemen önce, ülke tarihinin en şiddetli banka hücumlarından birini yaşamış, halkın levaya olan güveni o denli sarsılmıştı ki insanlar tasarruflarını dolara veya marka çevirmek için bankaların önünde kuyruklar oluşturmuştu. Bulgaristan'ın AB fonlarından yararlanma kapasitesi, levanın desteklediği ekonomik yakınsama sürecinin önemli bir bileşenini oluşturmaktadır. Bu fon kullanımı, ülkenin altyapı ve sanayi modernizasyonuna doğrudan katkı sağlamaktadır. Bu modernizasyon süreci, Bulgaristan'ın Euro Bölgesi'ne katılım hazırlıklarını da hızlandırmaktadır.