📖 Kırım Tatarcası Sözlük
Kırım Tatarcası öğrenirken ihtiyaç duyacağın 1000 kelime, seviye seviye ve okunuşlarıyla birlikte aşağıda. Aramak istediğin kelimeyi bulmak için tarayıcının sayfa içi arama özelliğini (Ctrl+F / Cmd+F) kullanabilirsin.
Seviye 1 — Başlangıç (A1) · 1. Bölüm75 kelime
Kıpçak grubu ses farklılıklarıyla temel kelimeler — ilk yarı
| Kırım Tatarcası | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| elma | elma | |
| suv | su | |
| ekmek | ekmek | |
| süt | süt | |
| yumurta | yumurta | |
| üy | ev | |
| qapı | kapı | kapı |
| pencere | pencere | |
| masa | masa | |
| sandalye | sandalye | |
| kitap | kitap | |
| mektep | okul | |
| muallim | öğretmen | |
| talebe | öğrenci | |
| dost | arkadaş | |
| aile | aile | |
| ana | anne | |
| baba | baba | |
| bala | çocuk | |
| kün | gün | |
| kece | gece | |
| saba | sabah | |
| hafta | hafta | |
| yıl | yıl | |
| kün (güneş) | güneş | |
| ay | ay (gökyüzündeki) | |
| yağmur | yağmur | |
| qar | kar | kar |
| ağaç | ağaç | |
| çiçek | çiçek | |
| it | köpek | |
| kedi | kedi | |
| quş | kuş | kuş |
| balıq | balık | balık |
| araba | araba | |
| avtobus | otobüs | |
| soqaq | sokak | cadde |
| şeer | şehir | |
| memleket | ülke | |
| qızıl | kızıl | kırmızı |
| kok | mavi | |
| yeşil | yeşil | |
| qara | kara | siyah |
| aq | ak | beyaz |
| büyük | büyük | |
| kiçik | küçük | |
| issı | sıcak | |
| suvuq | suvuk | soğuk |
| yañı | yangı | yeni |
| eski | eski | |
| yahşı | iyi | |
| yaman | kötü | |
| bahtlı | mutlu | |
| qayğılı | kaygılı | üzgün |
| kelmek | gelmek | |
| ketmek | gitmek | |
| körmek | görmek | |
| yatmaq | yatmak | uyumak |
| aşamaq | aşamak | yemek yemek |
| içmek | içmek | |
| yataq | yatak | yatak |
| dolap | dolap | |
| lampa | lamba | |
| kilim | halı | |
| divar | duvar | |
| anahtar | anahtar | |
| saat | saat (nesne) | |
| torba | çanta | |
| ayaqqap | ayakkap | ayakkabı |
| kölmek | gömlek | |
| şalvar | pantolon | |
| palto | palto | |
| şapka | şapka | |
| qol | kol | el |
| ayaq | ayak | ayak |
Seviye 2 — Başlangıç (A1) · 2. Bölüm75 kelime
Kıpçak grubu ses farklılıklarıyla temel kelimeler — ikinci yarı
| Kırım Tatarcası | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| baş | baş | |
| köz | göz | |
| qulaq | kulak | kulak |
| burun | burun | |
| ağız | ağız | |
| saç | saç | |
| tiş | diş | |
| yürek | kalp | |
| yüz | yüz | |
| parmaq | parmak | parmak |
| pirinç | pirinç | |
| et | et | |
| qaşqaval | kaşkaval | peynir |
| şeker | şeker | |
| tuz | tuz | |
| çay | çay | |
| şorba | çorba | |
| yemiş | meyve | |
| zerzevat | sebze | |
| portaqal | portakal | portakal |
| banan | muz | |
| üzüm | üzüm | |
| limon | limon | |
| qartop | kartop | patates |
| soğan | soğan | |
| tavuq | tavuk | tavuk |
| bal | bal | |
| sarı yağ | tereyağı | |
| tabaq | tabak | tabak |
| stakan | bardak | |
| qaşıq | kaşık | kaşık |
| çatal | çatal | |
| pıçaq | pıçak | bıçak |
| qardaş | kardaş | erkek kardeş |
| tata | kız kardeş | |
| oğul | oğul | |
| qız bala | kız bala | kız evlat |
| qartana | kartana | büyükanne |
| qartbaba | kartbaba | büyükbaba |
| erkek | adam | |
| qadın | kadın | kadın |
| bebek | bebek | |
| ad | isim | |
| köy | köy | |
| dağ | dağ | |
| deñiz | dengiz | deniz |
| özen | nehir | |
| göl | göl | |
| kök | gökyüzü | |
| yıldız | yıldız | |
| ateş | ateş | |
| taş | taş | |
| qum | kum | kum |
| ot | çimen | |
| yapraq | yaprak | yaprak |
| at | at | |
| sığır | inek | |
| qoy | koy | koyun |
| sıçan | fare | |
| bal qurtu | bal kurtu | arı |
| sarı | sarı | |
| qoñur | kongur | kahverengi |
| uzun | uzun | |
| qısqa | kıska | kısa |
| tolu | dolu | |
| boş | boş | |
| temiz | temiz | |
| kirli | kirli | |
| yaş | genç | |
| güzel | güzel | |
| çirkin | çirkin | |
| küçlü | güçlü | |
| zayıf | zayıf | |
| yürmek | yürümek | |
| oturmaq | oturmak | oturmak |
Seviye 3 — Temel (A2) · 1. Bölüm85 kelime
Günlük hayat + soru eki bitişik yazımı gibi belirgin farklar — ilk yarı
| Kırım Tatarcası | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| qahvaltı | kahvaltı | kahvaltı |
| tüşlik | öğle yemeği | |
| keceki aş | akşam yemeği | |
| aşhane | mutfak | |
| hamam | banyo | |
| yataq odası | yatak odası | yatak odası |
| bahçe | bahçe | |
| dükân | dükkân | |
| aqça | akça | para |
| narh | fiyat | |
| ucuz | ucuz | |
| qıymetli | kıymetli | pahalı |
| hava | hava durumu | |
| bulut | bulut | |
| yel | rüzgâr | |
| baar | ilkbahar | |
| yaz | yaz | |
| küz | sonbahar | |
| qış | kış | kış |
| tatil | tatil | |
| seyahat | seyahat | |
| bilet | bilet (ulaşım) | |
| hava limanı | havalimanı | |
| tren | tren | |
| istasion | istasyon | |
| yük arabası | kamyon | |
| benzin | benzin | |
| asansör | asansör | |
| fatir | daire (konut) | |
| qurabiye | kurabiye | kurabiye |
| şekerleme | şekerleme | |
| filim | sinema filmi | |
| şefqat qardaşı | şefkat kardaşı | hemşire |
| hastahane | hastane | |
| dermen | ilaç | |
| baş ağrısı | baş ağrısı | |
| sağlam | sağlıklı | |
| yorğun | yorgun | yorgun |
| aç | aç | |
| susağan | susamış | |
| asabiy | kızgın | |
| qorqqan | korkkan | korkmuş |
| kolay | kolay | |
| zor | zor | |
| erte | erken | |
| keç | geç | |
| tez | hızlı | |
| yavaş | yavaş | |
| satın almaq | satın almak | satın almak |
| satmaq | satmak | satmak |
| açmaq | açmak | açmak |
| qapatmaq | kapatmak | kapatmak |
| başlamaq | başlamak | başlamak |
| bitirmek | bitirmek | |
| çalışmaq | çalışmak | çalışmak |
| yardım etmek | yardım etmek | |
| öğrenmek | öğrenmek | |
| unutmaq | unutmak | unutmak |
| hatırlamaq | hatırlamak | hatırlamak |
| meslek | meslek | |
| misafir odası | oturma odası | |
| balkon | balkon | |
| basamaq | basamak | merdiven |
| garaj | garaj | |
| qomşu | komşu | komşu |
| kira | kira | |
| mebel | mobilya | |
| perde | perde | |
| yorğan | yorgan | battaniye |
| yastıq | yastık | yastık |
| suvutqıç | suvutkıç | buzdolabı |
| furun | fırın (ocak) | |
| çamaşır maşinası | çamaşır makinesi | |
| bazar | pazar (yeri) | |
| ötmek tükânı | fırın (dükkân) | |
| qassap | kassap | kasap |
| kassa | kasa | |
| çek | fiş | |
| endirim | indirim | |
| para torbası | cüzdan | |
| sikke | madenî para | |
| kredit kartı | kredi kartı | |
| qaytım para | kaytım para | para üstü |
| ölçü | beden | |
| marka | marka |
Seviye 4 — Temel (A2) · 2. Bölüm85 kelime
Günlük hayat + soru eki bitişik yazımı gibi belirgin farklar — ikinci yarı
| Kırım Tatarcası | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| ofisiant | garson | |
| aş listesi | menü | |
| tatlı | tatlı | |
| meze | meze | |
| esap | hesap (restoran) | |
| bahşiş | bahşiş | |
| resept | tarif | |
| tat | tat | |
| lezetli | lezzetli | |
| acı biberli | acılı | |
| turş | ekşi | |
| acı tat | acı (tat) | |
| taze | taze | |
| pasport | pasaport | |
| bagaj | bavul | |
| uçuş | uçuş | |
| keçikme | gecikme | |
| harita | harita | |
| otel | otel | |
| bron | rezervasyon | |
| plyaj | plaj | |
| hatıra | hediyelik eşya | |
| turist | turist | |
| yol köstergiç | rehber | |
| sıñır | sıngır | sınır |
| viza | vize | |
| velosiped | bisiklet | |
| mototsikl | motosiklet | |
| areket | trafik | |
| şofer | sürücü | |
| toqtalış yeri | toktalış yeri | otopark |
| köpür | köprü | |
| tunel | tünel | |
| köşe | köşe | |
| fırtına | fırtına | |
| tuman | sis | |
| buz | buz | |
| temperatura | sıcaklık derecesi | |
| nemli | nemli | |
| quru | kuru | kuru |
| ölçek | ıslak | |
| ekim | doktor | |
| tiş ekimi | diş hekimi | |
| qızdırma | kızdırma | ateş (hastalık) |
| öksürik | öksürük | |
| yara | yara | |
| ağrı | ağrı | |
| qabul vaqtı | kabul vaktı | randevu |
| meşq | meşk | egzersiz |
| yüzme | yüzme | |
| taqım | takım | takım |
| oyun körüşüvi | maç | |
| oyuncı | oyuncu | |
| meşqçi | meşkçi | antrenör |
| qazanğan | kazangan | kazanan |
| mükâfat | ödül | |
| konsert | konser | |
| teatr | tiyatro | |
| muzey | müze | |
| jurnal | dergi | |
| yır | şarkı | |
| ikâye | hikâye | |
| resim | fotoğraf | |
| fotoapparat | fotoğraf makinesi | |
| kompyuter | bilgisayar | |
| ekran | ekran | |
| klaviatura | klavye | |
| parol | parola | |
| haber | mesaj | |
| mektüp | mektup | |
| adres | adres | |
| ofis | ofis | |
| toplaşuv | toplantı | |
| bayram | bayram | |
| doğğan kün | doğgan kün | doğum günü |
| toy | düğün | |
| bağış | hediye | |
| davetiye | davet | |
| musafir | misafir | |
| sıqılğan | sıkılgan | sıkılmış |
| eyecanlı | heyecanlı | |
| şaşırğan | şaşırgan | şaşırmış |
| raat | rahat | |
| meşğul | meşgul | meşgul |
| sesli | gürültülü |
Seviye 5 — Orta Öncesi (B1) · 1. Bölüm90 kelime
Kıpçak köklü fiiller ve şehir hayatı kelimeleri — ilk yarı
| Kırım Tatarcası | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| erişmek | başarmak | |
| yahşılaştırmaq | yahşılaştırmak | daha iyi hâle getirmek |
| qarar bermek | karar bermek | karar vermek |
| teklif etmek | önermek | |
| izahlamaq | izahlamak | açıklamak |
| tasvir etmek | betimlemek | |
| qıyaslamaq | kıyaslamak | karşılaştırmak |
| üstün tutmaq | üstün tutmak | tercih etmek |
| saqınmaq | sakınmak | kaçınmak |
| izin bermek | izin vermek | |
| red etmek | reddetmek | |
| söz bermek | söz vermek | |
| şikâyet etmek | şikâyet etmek | |
| qabul etmek | kabul etmek | kabul etmek |
| qarızğa bermek | karızga bermek | ödünç vermek |
| kirege almaq | kirege almak | kiralamak |
| artmaq | artmak | artmak |
| azalmaq | azalmak | azalmak |
| tecribe | deneyim | |
| bilgi | bilgi birikimi | |
| qabiliyet | kabiliyet | beceri |
| fırsat | fırsat | |
| maqsat | maksat | hedef |
| muvaffaqiyet | muvaffakiyet | başarı |
| muvaffaqiyetsizlik | muvaffakiyetsizlik | başarısızlık |
| hata | hata | |
| çezim | çözüm | |
| qarar | karar | karar |
| fikir | görüş | |
| sebep | sebep | |
| netice | sonuç | |
| çevre | çevre (doğa) | |
| cemaat | toplum | |
| mahalle | mahalle | |
| şeer merkezi | şehir merkezi | |
| qaldırım | kaldırım | kaldırım |
| eczahane | eczane | |
| mağrur | gururlu | |
| qıskanç | kıskanç | kıskanç |
| utangan | mahcup | |
| hayal qırıqlığına oğragan | hayal kırıklığına oğragan | hayal kırıklığına uğramış |
| özüne inamlı | özgüvenli | |
| nazik | kibar | |
| qaba | kaba | kaba |
| dürüst | dürüst | |
| tembel | tembel | |
| çalışqan | çalışkan | çalışkan |
| cömert | cömert | |
| egoist | bencil | |
| sabırlı | sabırlı | |
| meraqlı | meraklı | meraklı |
| dıqqatlı | dıkkatlı | dikkatli |
| tehlikeli | tehlikeli | |
| emin | güvenli | |
| kerekli | gerekli | |
| mevcut | mevcut | |
| oşağan | benzer | |
| birqaç | birkaç | birkaç |
| yeterli | yeterince | |
| kesp | uzmanlık dalı | |
| müracaat etmek | başvurmak | |
| derske barmaq | derske barmak | katılmak (derse) |
| ait olmaq | ait olmak | ait olmak |
| qabaatlamaq | kabaatlamak | suçlamak |
| bekâr etmek | iptal etmek | |
| tasdiqlamaq | tasdiklamak | teyit etmek |
| içine almaq | içine almak | içermek |
| bağlı olmaq | bağlı olmak | bağlı olmak |
| lâyıq olmaq | lâyık olmak | hak etmek |
| keşf etmek | keşfetmek | |
| muzakere etmek | tartışmak | |
| muvafaqiyetsiz olmaq | muvafakiyetsiz olmak | başarısız olmak |
| taqip etmek | takip etmek | takip etmek |
| tapmaca aytmaq | tapmaca aytmak | tahmin etmeye çalışmak |
| gizlemek | saklamak | |
| aşıqmaq | aşıkmak | acele etmek |
| tasavur etmek | hayal etmek | |
| davet etmek | davet etmek | |
| añmaq | angmak | bahsetmek |
| sipariş bermek | sipariş vermek | |
| azırlamaq | azırlamak | hazırlamak |
| tevsiye etmek | tavsiye etmek | |
| tekrarlamaq | tekrarlamak | tekrarlamak |
| deñiştirip qoymaq | dengiştirip koymak | yerine koymak |
| bildirmek | rapor etmek | |
| aramaq | aramak | aramak |
| bölüşmek | paylaşmak | |
| çezmek | çözmek | |
| azap çekmek | acı çekmek | |
| destek olmaq | destek olmak | desteklemek |
Seviye 6 — Orta Öncesi (B1) · 2. Bölüm90 kelime
Kıpçak köklü fiiller ve şehir hayatı kelimeleri — ikinci yarı
| Kırım Tatarcası | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| şübelenmek | şüphelenmek | |
| atmaq | atmak | atmak |
| tercime etmek | çevirmek | |
| nasiat | tavsiye | |
| añlaşma | anglaşma | anlaşma |
| davalaşuv | tartışma | |
| diqqat | dikkat | dikkat |
| muvazene | denge | |
| çetin vazife | zorlu görev | |
| saylav | seçim | |
| şerh | yorum | |
| şart | koşul | |
| bağlantı | bağlantı | |
| cinayet | suç | |
| medeniyet | kültür | |
| zarar | hasar | |
| qorquv | korkuv | tehlike |
| tafsilât | ayrıntı | |
| farq | fark | fark |
| tesir | etki | |
| energiya | enerji | |
| cihaz | ekipman | |
| tedbir | etkinlik | |
| misal | örnek | |
| imtian | sınav | |
| zavod | fabrika | |
| hürriyet | özgürlük | |
| ükümet | hükümet | |
| adet | alışkanlık | |
| sağlıq | sağlık | sağlık |
| sanayi | sanayi | |
| nüfuz | nüfuz | |
| musaabe | mülakat | |
| sefer | yolculuk | |
| til | dil (lisan) | |
| qanun | kanun | yasa |
| seviye | düzey | |
| maşina mehanizm | makine | |
| material | malzeme | |
| usul | yöntem | |
| tabiat | doğa | |
| fikir mulâaza | kanaat | |
| ortaq şahıs | ortak şahıs | ortak (kişi) |
| devir | dönem | |
| aali | nüfus | |
| akimiyet | iktidar | |
| proses | süreç | |
| ilerleme | ilerleme | |
| proyekt | proje | |
| keyfiyet | kalite | |
| miqdar | mikdar | miktar |
| bölge | bölge | |
| münasebet | ilişki | |
| tetqiqat | tetkikat | araştırma |
| risk | risk | |
| qaide | kaide | kural |
| emniyet | emniyet | |
| ilim | bilim | |
| hızmet | hizmet | |
| vaziyet | durum | |
| sur'at | hız | |
| mevzu | konu | |
| sistema | sistem | |
| tehnologiya | teknoloji | |
| ticaret | ticaret | |
| zenaat azırlığı | eğitim (mesleki) | |
| zarar körgen | mağdur | |
| ağırlıq | ağırlık | ağırlık |
| şaat | tanık | |
| açuvlı | öfkeli | |
| qayğı çekken | kaygı çekken | kaygılı |
| cesür | cesur | |
| sakin | sakin | |
| neşeli | neşeli | |
| aqıllı | akıllı | zeki |
| zalim | zalim | |
| dostane | cana yakın | |
| yımşaq huylı | yımşak huylı | yumuşak huylu |
| mütevazı | alçakgönüllü | |
| sadıq | sadık | sadık |
| ciddiy | ciddi | |
| utanğan | utangan | utangaç |
| inatçı | inatçı | |
| aqıl saibi | akıl saibi | bilge |
| imkân | olanak | |
| izin | izin | |
| delil | kanıt | |
| şübe | kuşku | |
| niyet | niyet | |
| teklif fikri | öneri |
Seviye 7 — Orta Üstü (B2) · 1. Bölüm90 kelime
İş, ekonomi ve akademik temel kelimeler — ilk yarı
| Kırım Tatarcası | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| farz etmek | varsaymak | |
| tahmin etmek | tahmin etmek | |
| baha kesmek | değer biçmek | |
| vurgulamaq | vurgulamak | vurgulamak |
| farqına varmaq | farkına varmak | fark etmek |
| müzakere etmek | müzakere etmek | |
| inandırmaq | inandırmak | ikna etmek |
| cesaretlendirmek | cesaretlendirmek | |
| cesaretini qırmaq | cesaretini kırmak | cesaretini kırmak |
| ihtar etmek | uyarmak | |
| keçiktirmek | ertelemek | |
| iştirak etmek | katılmak | |
| talap etmek | gerektirmek | |
| temin etmek | sağlamak | |
| qazanmaq | kazanmak | elde etmek |
| saqlamaq | saklamak | sürdürmek |
| öñün almaq | öngün almak | önlemek |
| qorumaq | korumak | korumak |
| inkişaf ettirmek | geliştirmek | |
| kenişletmek | genişletmek | |
| azaltmaq | azaltmak | düşürmek |
| munasebet | tutum | |
| davranış | davranış | |
| mesuliyet | sorumluluk | |
| qazanç | kazanç | kazanım |
| gayret | çaba | |
| gaye | amaç | |
| fayda | yarar | |
| tehdit | tehdit | |
| kelir | gelir | |
| masraf | gider | |
| borç | borç | |
| varlıq | varlık | servet |
| faqirlik | fakirlik | yoksulluk |
| işsizlik | işsizlik | |
| sigorta | sigorta | |
| ücret | ücret (harç) | |
| maaş | maaş | |
| işçi | çalışan (kişi) | |
| iş beren | işveren | |
| müşteri | müşteri | |
| raqabet | rakabet | rekabet |
| namzet | aday | |
| inanılır | güvenilir | |
| semereli | verimli | |
| kifayet miqdarda | kifayet mikdarda | yeterli miktarda |
| dakik | tam isabetli | |
| hırslı | hırslı | |
| ihtiyatlı | ihtiyatlı | |
| çeviq | çevik | esnek |
| qırılğan | kırılgan | kırılgan |
| daimiy | kalıcı | |
| vaqtinca | vaktinca | geçici |
| evelki | önceki | |
| şimdiki | güncel | |
| tedricen | kademeli | |
| çabik | süratli | |
| fatura | fatura | |
| mukavele | sözleşme | |
| vergi | vergi | |
| tamamen yerine ketirmek | tamamlayıp bitirmek | |
| uyğunlaştırmaq | uygunlaştırmak | uyum sağlamak |
| mesele üzerinde durmaq | mesele üzerinde durmak | ele almak |
| sazlamaq cihazı | sazlamak cihazı | ayarlamak |
| fikirni qorçalamaq | fikirni korçalamak | savunuculuğunu yapmak |
| vasıta ayırmaq | vasıta ayırmak | pay ayırmak |
| aldın körmek | beklentiye girmek | |
| resmiy tasdiqlamaq | resmiy tasdiklamak | onaylamak |
| vazife bermek | görevlendirmek | |
| isse qoşmaq | isse koşmak | katkıda bulunmak |
| aydınlaştırmaq | aydınlaştırmak | netleştirmek |
| birlikte çalışmaq | birlikte çalışmak | iş birliği yapmak |
| özüni bağışlamaq | özüni bağışlamak | kendini adamak |
| zararnı ödemek | karşılığını ödemek | |
| toplam tizmek | derlemek | |
| qaidege riayet etmek | kaidege riayet etmek | uymak (kurala) |
| netice çıqarmaq | netice çıkarmak | sonuca varmak |
| faaliyetni alıp barmaq | faaliyetni alıp barmak | yürütmek |
| yüz-yüzge kelmek | yüzleşmek | |
| ibaret olmaq | ibaret olmak | oluşmak |
| meslâat etmek | danışmak | |
| formatnı deñiştirmek | formatnı dengiştirmek | çevirmek (biçim) |
| koordinatsiya etmek | eşgüdüm sağlamak | |
| beyan etmek | beyan etmek | |
| eserni bağışlamaq | eserni bağışlamak | ithaf etmek |
| tarif bermek | tanımlamak | |
| delil ile köstermek | gösterip kanıtlamak | |
| inkâr etmek | inkâr etmek | |
| nasazlıqnı tapmaq | nasazlıknı tapmak | saptamak |
| belgilemek | belirlemek |
Seviye 8 — Orta Üstü (B2) · 2. Bölüm90 kelime
İş, ekonomi ve akademik temel kelimeler — ikinci yarı
| Kırım Tatarcası | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| dağıtmaq | dağıtmak | dağıtmak |
| meydanğa çıqmaq | meydanga çıkmak | ortaya çıkmak |
| imkân yaratmaq | imkân yaratmak | olanak tanımak |
| qanunnı yürütmek | kanunnı yürütmek | yürürlüğe koymak |
| keyfiyetni yahşılaştırmaq | keyfiyetni yahşılaştırmak | iyileştirmek |
| kepillik bermek | güvence altına almak | |
| tesis etmek | kurmak | |
| ölçep qıymet bermek | ölçep kıymet bermek | değerlendirip ölçmek |
| teren tetqiq etmek | teren tetkik etmek | incelemek |
| adnı keçmek | aşmak | |
| çetleştirmek | dışlamak | |
| sergilemek | sergilemek | |
| istismar etmek | sömürmek | |
| müddetni uzatmaq | müddetni uzatmak | uzatmak |
| istisal etmek | üretmek | |
| kimligini belgilemek | teşhis etmek | |
| misal ile köstermek | örnekle göstermek | |
| zornen yüklemek | dayatmak | |
| işaret etmek | işaret etmek | |
| prosesni başlatmaq | prosesni başlatmak | başlatmak |
| bütünleştirmek | bütünleştirmek | |
| şerhlep añlatmaq | şerhlep anglatmak | yorumlayıp anlamlandırmak |
| tergev alıp barmaq | tergev alıp barmak | soruşturmak |
| qaplap almaq | kaplap almak | içine almak |
| esaslandırmaq | esaslandırmak | gerekçelendirmek |
| tehnik hızmet kösterme | bakımını yapmak | |
| deñişiklik kirsetmek | dengişiklik kirsetmek | değişiklik yapmak |
| közetip taqip etmek | közetip takip etmek | izleyip takip etmek |
| evesletmek | güdülemek | |
| müşaade etmek | gözlemlemek | |
| işğal etmek | işgal etmek | işgal etmek |
| müessese idare etmek | işletmek | |
| eserni ifa etmek | icra etmek | |
| muafaza etip saqlamaq | muafaza etip saklamak | muhafaza edip saklamak |
| yasaqlamaq | yasaklamak | yasaklamak |
| vazifede kötermek | terfi ettirmek | |
| özüne kelmek | toparlanmak | |
| azaytmaq | azaytmak | azaltmak |
| uquqiy tertipke salmaq | ukukiy tertipke salmak | düzenlemek |
| mustaqamlaştırmaq | mustakamlaştırmak | pekiştirmek |
| azat etmek | serbest bırakmak | |
| işanıp tayanmaq | işanıp tayanmak | güvenip dayanmak |
| davanı çezmek | çözüme kavuşturmak | |
| evelki alına ketirmek | eski hâline getirmek | |
| faş etmek | ifşa etmek | |
| riskten qorçalamaq | riskten korçalamak | emniyete almak |
| tam köstermek | belirtmek | |
| vesiqa taqdim etmek | vesika takdim etmek | sunmak (belge) |
| başqası ile deñiştirmek | başkası ile dengiştirmek | ikame etmek |
| tübünden deñiştirmek | tübünden dengiştirmek | başkalaştırmak |
| üstüne almaq | üstüne almak | üstlenmek |
| teşkerip tasdiqlamaq | teşkerip tasdiklamak | doğrulamak |
| qıymet berüv | kıymet berüv | değerlendirme |
| farziye | varsayım | |
| salâiyet | yetki | |
| sığım | kapasite | |
| bağlılıq | bağlılık | bağlılık |
| terkip qısmı | terkip kısmı | bileşen |
| mahdudiyet | kısıt | |
| ölçü şartı | ölçüt | |
| farqlandıruv | farklandıruv | ayrım |
| urğu | urgu | vurgu |
| çerçive | çerçeve | |
| teşviq | teşvik | teşvik |
| infrastruktura | altyapı | |
| teşebbüs | girişim | |
| yañılıq | yangılık | yenilik |
| teren añlayış | teren anglayış | içgörü |
| qanunşınaslıq | kanunşınaslık | mevzuat |
| mehanizm | mekanizma | |
| baqış noqtası | bakış noktası | bakış açısı |
| adise | olgu | |
| siyaset yolu | politika | |
| prinsip | ilke | |
| birinci sıra | öncelik | |
| prosedura | prosedür | |
| nizamname | yönetmelik | |
| menba | kaynak | |
| qaplav dairesi | kaplav dairesi | kapsam |
| strategiya | strateji | |
| keçüv | geçiş | |
| meyil | eğilim | |
| refa | refah | |
| orta yol añlaşuvı | orta yol anglaşuvı | orta yolda uzlaşma |
| soñki müddet | songki müddet | son tarih |
| umumiy baqış | umumiy bakış | genel bakış |
| mühim basamaq | mühim basamak | kilometre taşı |
| işançlılıq | işançlılık | güvenilirlik |
| boşluq | boşluk | boşluk (eksik) |
| çetke çıquv | çetke çıkuv | sapma |
Seviye 9 — İleri (C1) · 1. Bölüm85 kelime
Doğrulanmış gerçek Kırım Tatarca kelimeleri + soyut kavramlar — ilk yarı
| Kırım Tatarcası | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| katık | yoğurt | |
| abay | abla | |
| abaylamaq | abaylamak | farkına varmak |
| barmı? | gidiyor mu? | |
| oquv yurtu | okuv yurtu | öğrenim kurumu |
| qayd etmek | kayd etmek | kaydetmek |
| añlamaq | anglamak | anlamak |
| soramaq | soramak | sormak |
| yaqtırmaq | yaktırmak | hoşlanmak |
| nefret etmek | nefret etmek | |
| keniş | kapsamlı | |
| ehemiyetli | hatırı sayılır | |
| qaçınılmaz | kaçınılmaz | kaçınılmaz |
| belirsiz | muğlak | |
| tutarlı | tutarlı | |
| istiqrarlı | istikrarlı | istikrarlı |
| terenlikli | derinlikli | |
| incelikli | incelikli | |
| qasden | kasden | kasıtlı |
| isteksiz | isteksiz | |
| tolu ve tafsilâtlı | eksiksiz ve ayrıntılı | |
| çoq yönlü | çok yönlü | çok yönlü |
| mümkün | uygulanabilir | |
| dayanıqlı | dayanıklı | dirençli |
| titiz | titiz | |
| adı çıqqan | adı çıkkan | adı çıkmış |
| öñde barğan | öngde bargan | önde gelen |
| keregınden çoq | keregınden çok | lüzumsuz yere fazla |
| az | kıt | |
| bol | bol | |
| elverişsiz | ters etki yapan | |
| bitişik | bitişik | |
| özbaşına | keyfi | |
| mecburiy | zorunlu | |
| könüllü | gönüllü | |
| açıq-aşkâr | açık-aşkâr | açıkça belirtilmiş |
| örtülü | örtük | |
| asıl | hakiki | |
| laqayd | lakayd | kayıtsız |
| zayıflatmaq | zayıflatmak | baltalamak |
| keçirmek | (bir süreçten) geçmek | |
| yükseltmek | niteliğini yükseltmek | |
| qolaylaştırmaq | kolaylaştırmak | kolaylaştırmak |
| hayata keçirmek | uygulamaya koymak | |
| ayırmaq | ayırmak | tahsis etmek |
| bahalandırmaq | bahalandırmak | değerlendirmek |
| müdafaa etmek | savunmak | |
| teşkil etmek | oluşturmak | |
| azalmaq (küçülüp) | azalmak (küçülüp) | giderek küçülmek |
| toplamaq | toplamak | birikmek |
| aldın-ala körmek | önceden sezmek | |
| evezini bermek | telafi etmek | |
| qarşı kelmek | karşı kelmek | çelişmek |
| ayırt etmek | ayırt etmek | |
| saqlap qalmaq | saklap kalmak | elde tutmak |
| aşkâr etmek | açığa çıkarmak | |
| tahmin yürütmek | tahmin yürütmek | |
| basıp yatırmaq | basıp yatırmak | bastırmak |
| teşebbüs etmek | girişmek | |
| abartmaq | abartmak | abartmak |
| bol bereketli | bereketli | |
| estetik | estetik | |
| eki manalı | iki anlama gelebilen | |
| beñzeş qurulışlı | bengzeş kurulışlı | benzeşen |
| yorucı ağır | çok yorucu | |
| işbilir kurnaz | işini bilen kurnaz | |
| asıl nusha | özgün | |
| müstaqil idare etilgen | müstakil idare etilgen | kendi başına buyruk |
| zararsız | zararsız | |
| samimiy açıq | samimiy açık | içten ve açık |
| inandırıcı | insanı ikna eden | |
| özünden razı | kendini fazla beğenmiş | |
| münbit şarait | elverişli | |
| davalı | tartışma yaratan | |
| ananeviy | alışılagelmiş | |
| işanılır | inandırıcı | |
| yığılıp artqan | yığılıp artkan | birike birike artan |
| elledici | belirleyici | |
| ziyan ketirici | zarar verici | |
| ğayretli | gayretli | özenli ve gayretli |
| ağzı bek | ağzı sıkı | |
| türlü çeşit | çeşitlilik gösteren | |
| ince işlengen | özenle işlenmiş | |
| belâğatlı | güzel söz söyleyen | |
| empirik | gözleme dayalı |
Seviye 10 — İleri (C1) · 2. Bölüm85 kelime
Doğrulanmış gerçek Kırım Tatarca kelimeleri + soyut kavramlar — ikinci yarı
| Kırım Tatarcası | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| aldın bilinmez | kestirilemez | |
| er şeyni qaplağan | er şeyni kaplağan | hiçbir şey bırakmayan |
| açıq kösterilgen | açık kösterilgen | apaçık belirtilmiş |
| mümkün olğan | mümkün olgan | yapılabilir |
| qorqunç küçlü | korkunç küçlü | korkutucu derecede güçlü |
| boşuna | boşuna | |
| düşman munasebetli | düşmanca | |
| yaqında ola turğan | yakında ola turgan | az sonra olacak |
| tarafsız | tarafsız | |
| episini qaplağan | episini kaplağan | herkesi kapsayan |
| evez etilmez | olmazsa olmaz | |
| tabiatından kelgen | doğasında olan | |
| yañılıqçı | yangılıkçı | yenilikçi |
| dolaşıq mürekkep | dolaşık mürekkep | girift |
| içinden kelgen | özünden gelen | |
| kelirli | kazançlı | |
| ufaq-tüfegine qadar tam | ufak-tüfegine kadar tam | kılı kırk yaran |
| esapqa alınmaz | esapka alınmaz | göz ardı edilebilir |
| adı çıqqan yaman | adı çıkkan yaman | kötü şöhretli |
| eskirgen | modası geçmiş | |
| er yerge yayılğan | er yerge yayılgan | her yana sinmiş |
| aqılğa uyğun | akılga uygun | akla yatkın |
| pragmatik | işe yarayana bakan | |
| tam ve tolu | kesin ve tam | |
| keniş yayılğan | keniş yayılgan | yaygın olarak görülen |
| teren sarsıtıcı | derin ve sarsıcı | |
| köz ögünde | göze çarpan | |
| aqıllı ihtiyatlı | akıllı ihtiyatlı | sağduyulu |
| artıq tekrarlağan | artık tekrarlağan | gereksiz tekrar eden |
| sıqı talapkâr | sıkı talapkâr | sıkı ve titiz |
| mustaqam qurulışlı | mustakam kurulışlı | sağlam yapılı |
| az tapılğan | az tapılgan | az bulunur |
| şübe ile baqqan | şübe ile bakkan | kuşkuyla yaklaşan |
| qaidelerde sert | kaidelerde sert | katı kurallı |
| artından kelgen | ardından gelen | |
| sezilmesi çetin | sezilmesi güç | |
| devamlı ekologik | sürdürülebilir | |
| qol ile tutulğan | kol ile tutulgan | elle tutulur |
| sıqıcı uzun | sıkıcı uzun | can sıkacak kadar uzun |
| şeffaf | şeffaf | |
| bir avazdan qabul etilgen | bir avazdan kabul etilgen | oy birliğiyle alınan |
| misli körülmegen | eşi görülmemiş | |
| çoq maqsatlı | çok maksatlı | çok amaçlı |
| yaşay bilgen | yaşayabilir ve tutar | |
| energiyalı | enerji dolu | |
| bir anda deñişken | bir anda dengişken | bir anda değişen |
| qanunnı bekâr etmek | kanunnı bekâr etmek | ilga etmek |
| tezleştirmek | hızlandırmak | |
| sıqı riayet etmek | sıkı riayet etmek | sıkı sıkıya uymak |
| yeñilleştirmek | yengilleştirmek | hafifletmek |
| signalnı küçlendirmek | büyütüp güçlendirmek | |
| tam ögrenmek | kesin olarak öğrenmek | |
| seviyege yetmek | erişmek | |
| yan keçmek | etrafından dolanmak | |
| bir çatı altında toplamaq | bir çatı altında toplamak | tek çatı altında toplamak |
| harcnı kesmek | kısmak | |
| salâiyet keçirmek | yetki devretmek | |
| meydanğa çıqarmaq küçni | meydanga çıkarmak küçni | sahaya sürmek |
| yavaş-yavaş bozulmaq | yavaş-yavaş bozulmak | gitgide bozulmak |
| malümat yaymaq | malümat yaymak | yaymak (bilgiyi) |
| cevap oyandırmaq | cevap oyandırmak | ortaya çıkarmak (tepkiyi) |
| açıq destek olmaq | açık destek olmak | arkasında durmak |
| özü ile ketirmek | beraberinde getirmek | |
| nümüne olmaq | nümüne olmak | örnek teşkil etmek |
| prosesni yeñilleştirmek | prosesni yengilleştirmek | hızlandırıp kolaylaştırmak |
| inkişafnı beslemek | beslemek ve büyütmek | |
| mania olmaq | mania olmak | engel olmak |
| çetinleştirmek | yavaşlatıp zorlaştırmak | |
| meylni toqtatmaq | meylni toktatmak | ket vurmak |
| şiddetini azaytmaq | şiddetini azaytmak | şiddetini azaltmak |
| ihtimam ile ösürmek | özenle yetiştirmek | |
| üstün kelmek | ağır basmak | |
| içine siñmek | içine singmek | içine işlemek |
| mümkünsiz etmek | olanaksız kılmak | |
| çürütmek | çürütmek | |
| tekrar urğulamaq | tekrar urgulamak | yineleyip vurgulamak |
| uquqtan vazgeçmek | ukuktan vazgeçmek | elden bırakmak |
| incelep teşkermek | didik didik incelemek | |
| şart qoymaq | şart koymak | şart koşmak |
| yerini almaq | yerini almak | yerini almak |
| ayaqta tutmaq | ayakta tutmak | ayakta tutmak |
| keçerligini tasdiqlamaq | keçerligini tasdiklamak | geçerliliğini kanıtlamak |
| tedirgin bekleyen | tedirgin bekleyiş içinde | |
| derhal köz çeken | hemen dikkat çeken | |
| yuqlağan bekleyen | yuklağan bekleyen | uykuda bekleyen |
Seviye 11 — Ustalık (C2) · 1. Bölüm75 kelime
Kırım Tatar kültürüne özgü soyut kelime dağarcığı — ilk yarı
| Kırım Tatarcası | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| vatan hasreti | vatana duyulan derin özlem | |
| qardaşlıq | kardaşlık | kardeşlik |
| saygı | saygı | |
| mihmandarlıq | mihmandarlık | misafirperverlik |
| sabır | sabır | |
| metanet | dayanıklı sebat | |
| vicdan | vicdan | |
| qanaat | kanaat | kanaatkârlık |
| irade | irade | |
| cesaret | cesaret | |
| qorqaqlıq | korkaklık | korkaklık |
| mağrurlıq | mağrurlık | gururlanma |
| hayret | hayret | |
| riyakârlıq | riyakârlık | ikiyüzlülük |
| samimiyet | içtenlik | |
| hıyanet | ihanet | |
| sadaqat | sadakat | sadakat |
| inam | güven duygusu | |
| şüphe | şüphe | |
| ümüt | umut | |
| hüsran | hüsran | |
| sevinç | sevinç | |
| qayğı | kaygı | kaygı |
| kin | garaz | |
| acizlik | çaresizlik | |
| fedakârlıq | fedakârlık | özveri |
| azap | ıstırap | |
| huzun | derin hüzün | |
| şevq | şevk | coşkulu istek |
| mertlik | mertlik | |
| comertlik | cömertlik | |
| hörmet | saygı gösterme | |
| qıymet | kıymet | değer verme |
| gurur | onurlu gurur | |
| kederli | kederli | |
| nışanlı | umut dolu | |
| intizar | özlemle bekleyiş | |
| dözüm | dayanma gücü | |
| temkin | ölçülü sükûnet | |
| feraset | kavrayış zekâsı | |
| uzaqgörünlik | uzakgörünlik | ileri görüşlülük |
| qatiyet | katiyet | kararlılık |
| tevazu | alçakgönüllülük | |
| mansap | makam hırsı | |
| qısqançlıq | kıskançlık | kıskançlık |
| merhamet | merhamet | |
| şefqat | şefkat | şefkat |
| adalet | adalet | |
| insaf | vicdanlı ölçülülük | |
| maneviyat | manevi değerler | |
| ahlaq | ahlak | ahlak |
| tevekkül | kadere teslimiyet | |
| inad | inat | |
| höcetlik | dik kafalılık | |
| cüret | cüret | |
| qaharmanlıq | kaharmanlık | kahramanlık |
| halâllik | dürüstlük | |
| qadirşinaslıq | kadirşinaslık | değerbilirlik |
| yürek qaynaqlığı | yürek kaynaklığı | yürek sıcaklığı |
| ruh yükselişi | ruh coşkusu | |
| vatan asreti | vatan özlemi | |
| sürgünlik | sürgünde olma hâli | |
| ğurbet | gurbet | gurbet |
| asret | içi yakan özlem | |
| ğamlılıq | gamlılık | sebebi belirsiz hüzün |
| ruhiy raatsızlıq | ruhiy raatsızlık | içi bir türlü rahat etmeme |
| saylanğan yañızlıq | saylangan yangızlık | seçilmiş yalnızlık |
| içke çekilüv | içe dönük sessiz derinleşme | |
| duyğudaşlıq | duygudaşlık | başkasının hissini paylaşma |
| doğrulıq | doğrulık | sözüyle özü bir olma |
| azimkârlıq | azimkârlık | bırakmama azmi |
| cesaretlilik | cüretkârlık | |
| zarif ustalıq | zarif ustalık | ustaca incelik |
| mana tüsü | ince anlam farkı | |
| paradoks | çelişki gibi görünen doğru |
Seviye 12 — Ustalık (C2) · 2. Bölüm75 kelime
Kırım Tatar kültürüne özgü soyut kelime dağarcığı — ikinci yarı
| Kırım Tatarcası | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| kinaye | söylenenin tersini kastetme | |
| dilemma | iki kötü seçenek arasında kalma | |
| katalizator | değişimi tetikleyen etken | |
| dönüş noqtası | dönüş noktası | dönüm noktası |
| qaldırılğan miras | kaldırılgan miras | geride bırakılan miras |
| devir ruhu | çağın ruhu | |
| mevcut tertip | mevcut düzen | |
| umumiy razılıq | umumiy razılık | ortak kanaat |
| günâ keçisi | günah keçisi | |
| yımşatılğan ifade | yımşatılgan ifade | kaba sözün nazik karşılığı |
| bediiy şişirtme | söz sanatı olarak abartı | |
| azaytıp aytuv | olduğundan hafif anlatma | |
| hitabet sanatı | etkileyici söz söyleme sanatı | |
| yan mana | yan çağrışım | |
| zıtlarnı yan-yana qoyuv | zıtlarnı yan-yana koyuv | zıtları yan yana getirme |
| qaqma añlayış | kakma anglayış | ansızın kavrayış anı |
| katarsis | duyguların boşalıp arınması | |
| ziyaret seferi | kutsal yolculuk | |
| sığınacaq tınç yer | sığınacak tınç yer | sığınılacak huzurlu yer |
| ad qıymeti | ad kıymeti | eşik değer |
| labirint | çıkışı zor karmaşa | |
| mozaika | parçalardan oluşan bütün | |
| kaleydoskop | sürekli değişen renkli görüntü | |
| mikrokosmos | bütünü yansıtan küçük örnek | |
| temel taşı | temel taşı | |
| episini tutqan oq | episini tutkan ok | her şeyi bir arada tutan unsur |
| haberci alâmet | gelecek olanın habercisi | |
| keçmişten qalğan iz | keçmişten kalgan iz | geçmişten kalan iz |
| yadigâr eşya | eskiden kalma yadigâr | |
| ezeliy düşman | baş edilemez rakip | |
| çıqışsız soqaq | çıkışsız sokak | çıkmaz sokak |
| batqaq mesele | batkak mesele | içinden çıkılmaz bataklık |
| çetin tapmaca | çözümü çetrefil bilmece | |
| ihtiyat qaydı | ihtiyat kaydı | dikkat edilmesi gereken çekince |
| baş ağrısı mesele | baş belası sıkıntı | |
| ağır sınav | çile gibi zorlu deneyim | |
| beklenmegen qazanç | beklenmegen kazanç | beklenmedik kazanç |
| büyük nimet | büyük nimet | |
| er derdge derman | her sorunu çözecek reçete | |
| faziletli nümüne | erdemde örnek şahsiyet | |
| virtuoz | alanında olağanüstü usta | |
| ince zevq saibi bilici | ince zevk saibi bilici | ince zevk sahibi uzman |
| çoq saalı alim | çok saalı alim | birçok alanda derin bilgili |
| qalıpqa sığmağan serbest | kalıpka sığmağan serbest | kalıplara sığmayan bağımsız |
| dönmez tarafdar | yılmaz destekçi | |
| halqtan uzaq yaşağan | halktan uzak yaşağan | insanlardan uzak yaşayan |
| altruizm | özverili başkacılık | |
| hayırseverlik | iyilikseverlik | |
| teren urmet | derin saygı duygusu | |
| birdemlik | dayanışma | |
| yoldaşlıq sıcaqlığı | yoldaşlık sıcaklığı | yoldaşlık sıcaklığı |
| ruhiy yaqınlıq | ruhiy yakınlık | ruhsal yakınlık |
| iğrenüv duyğusı | iğrenüv duygusı | içten gelen tiksinti |
| laqaydlıq | lakaydlık | hiçbir şeye ilgi duymama |
| tekebbürlik | insanı düşüren kibir | |
| açközlük | doymak bilmez açgözlülük | |
| düşmanlıq | düşmanlık | içte biriken düşmanlık |
| küskünlik | içerlemiş küskünlük | |
| vicdan azabı | vicdan azabı | |
| titrek bekleyiş | titrek bir korkuyla bekleyiş | |
| eyforiya | coşkulu mutluluk hâli | |
| ruhiy tınçlıq | ruhiy tınçlık | dingin iç huzuru |
| er alda suvuqqanlılıq | er alda suvukkanlılık | her durumda soğukkanlılık |
| azimnen devam etüv | yılmadan sürdürme | |
| ihtiraçılıq | ihtiraçılık | yaratıcı buluş becerisi |
| doğrunı ayıruv qabiliyeti | doğrunı ayıruv kabiliyeti | doğruyu ayırt etme yetisi |
| uzaqnı körüv | uzaknı körüv | önceden görebilme |
| soñra kelgen aqıl | songra kelgen akıl | olup bittikten sonraki anlayış |
| deşetnen qarışıq şaşma | deşetnen karışık şaşma | şaşkınlıkla karışık dehşet |
| adaletsizlikke açuv | haksızlığa duyulan öfke | |
| hayal qırıqlığı | hayal kırıklığı | hayalden uyanma |
| bir anlıq güzellik | bir anlık güzellik | bir anlık güzellik |
| keskin ögdengörüv | keskin öngörü | |
| aqıl temizligi | akıl temizligi | gerçeği olduğu gibi görme |
| özünden keçüv | kendinden vazgeçme |
Bu içerik, gazeteler.info.tr ekibi tarafından hazırlanmıştır.